Nitelik ve Atama

Atama makamı

Bölge adliye mahkemesinde görev yapacak başkan, daire başkanları, üyeler, Cumhuriyet başsavcısı, başsavcıvekilleri ve savcılar Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından atanır. Kanun metninde kurul, 2014 değişikliği tarihindeki adıyla “Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu” olarak geçer; bugünkü adı Hâkimler ve Savcılar Kurulu (HSK)'dur.

Başkan, daire başkanları ve üyeler (md. 43)

• Bölge adliye mahkemesi başkanı ve daire başkanları: birinci sınıf olup, birinci sınıfa ayrılmayı gerektiren nitelikleri yitirmemiş adli yargı hâkim ve savcıları arasından atanır.
• Daire üyeleri: en az birinci sınıfa ayrılmış olup, birinci sınıfa ayrılmayı gerektiren nitelikleri yitirmemiş adli yargı hâkim ve savcıları arasından atanır.
• Fark: başkanlar için “birinci sınıf olmak”, üyeler için “en az birinci sınıfa ayrılmış olmak” aranır.

Başsavcı, başsavcıvekili ve savcılar (md. 44)

• Cumhuriyet başsavcıları ve başsavcıvekilleri: birinci sınıf olup, birinci sınıfa ayrılmayı gerektiren nitelikleri yitirmemiş hâkim ve savcılar arasından.
• Cumhuriyet savcıları: hâkimlik ve savcılık mesleğinde fiilen en az sekiz yıl görev yapmış ve üstün başarısı ile bölge adliye mahkemesinde yararlı olacağı anlaşılmış hâkim ve savcılar arasından.

İstek üzerine atama (md. 45)

Yargıtay daire başkanı ve üyeleri, istekleri üzerine HSK'ca bölge adliye mahkemesi başkanlığına, daire başkanlıklarına veya Cumhuriyet başsavcılığına dört yıllığına atanabilir. Başka bir bölge adliye mahkemesine atamada da aynı usul uygulanır. Bu şekilde atananlar için:

• Yargıtay üyeliği sıfatı, kadrosu, aylık ve ödeneği ile her türlü özlük hakları korunur; aylık, ödenek ve haklar Yargıtay bütçesinden ödenmeye devam eder.
• Disiplin ve ceza soruşturma/kovuşturmaları Yargıtay üyeleri hakkındaki hükümlere tabidir.
• Bu görevde geçen süre Yargıtay üyeliğinde geçmiş sayılır.
• Yargıtay üyelerince Yargıtayda yapılan iş ve işlemlere katılamazlar; HSK üyeliği seçimleri hariç Yargıtaydaki seçimlerde aday olamaz ve oy kullanamazlar.
• İstekleri üzerine Yargıtaydaki görevlerine geri dönerler.

Ayrıca adlî yargı hâkim sınıfından olan Adalet Bakanlığı yüksek müşavirleri, Teftiş Kurulu Başkanı, genel müdürleri ve bağımsız daire başkanları gibi Bakanlık yöneticileri de istekleri üzerine HSK'ca bu görevlere atanabilir (metinde geçen müsteşar yardımcılığı unvanı, 2018'de müsteşarlıkların kaldırılmasıyla bugün kullanılmamaktadır).

Sınavda dikkat

• BAM savcısı olmak için fiilen en az sekiz yıl meslekte görev şartı aranır.
• Başkan ve daire başkanları birinci sınıf; daire üyeleri en az birinci sınıfa ayrılmış.
• Yargıtay üyelerinin BAM'ye ataması istek üzerine ve dört yıllığına; aylık Yargıtay bütçesinden.
• Yargıtaydaki seçimlerde oy kullanamazlar; istisna HSK üyeliği seçimleridir.