Çocuk Teslimi ve Çocukla Kişisel İlişki Kurulması

Görevli ve yetkili birim (md. 41/A)

• Aile mahkemelerinin çocuk teslimi veya kişisel ilişki kurulmasına dair ilam ve tedbir kararları, çocuğun üstün yararı esas alınarak Adalet Bakanlığınca kurulan adli destek ve mağdur hizmetleri müdürlüklerince yerine getirilir.
• Müdürlük bulunmayan yerlerde görev, Adalet Bakanlığınca belirlenen hukuk mahkemeleri yazı işleri müdürlüğüne aittir.
• Yetkili müdürlük çocuğun yerleşim yeri müdürlüğüdür.
• Kararlar psikolog, pedagog, sosyal çalışmacı, çocuk gelişimci, rehber öğretmen gibi uzmanlar, uzman yoksa öğretmen marifetiyle yerine getirilir. Görevli listesini müdürlüğün talebiyle valilikler oluşturur.

Çocuk teslimi (md. 41/B)

• Yükümlü rızasıyla yerine getirmezse hak sahibi müdürlüğe başvurur; müdürlük her türlü iletişim aracıyla yükümlüye ulaşıp çocuğun getirilmesini bildirir ve tutanağa bağlar.
• Ulaşılamazsa veya yükümlü getirmezse 7201 sayılı Tebligat Kanununa göre teslim emri tebliğ edilir. Emirde: getirme zorunluluğu, haklı mazerette çocuğun müdürlükçe alınmasını isteme, gerekirse kolluk yardımı ve zor kullanma, disiplin hapsi ve bir hafta içinde aile mahkemesine şikâyet hakkı yer alır.
• Yükümlü uymazsa çocuk nerede bulunursa bulunsun alınıp teslim edilir. Teslimden sonra haklı sebep olmadan tekrar alınırsa yeni hükme veya emre gerek kalmadan teslim edilir. Üstün yarar gerektirirse doğrudan alınabilir.

Kişisel ilişki kurulması (md. 41/C)

• Emirdeki yükümlülük sonraki dönemlerde de yeniden emir çıkarılmadan devam eder; adres değişikliği derhâl bildirilir.
• Hak sahibi süre bitiminde çocuğu getirmezse hakkında suç duyurusunda bulunulur. Çocuk yükümlüye teslim edilemezse hak sahibinde bırakılır; o da mümkün değilse aile ve sosyal hizmetler il müdürlüğü geçici barınma tedbiri alır.
• Hak sahibi teslim saatinden en az kırk sekiz saat önce geleceğini bildirmek zorundadır.
• Müdürlüğün önerisiyle aile mahkemesi danışmanlık tedbiri verebilir; yükümlünün emre aykırı ilk hareketinde müdürlük bu tedbiri talep eder.
• Hak sahibi bildirim yaptığı hâlde haklı mazeretsiz art arda iki kez veya bir yılda üç kez gelmezse dosya işlemden kaldırılır. Yükümlü en az bir yıl emre uyar ve taahhütte bulunursa uzman kanaatiyle dosya işlemden kaldırılabilir.
• 6284 sayılı Kanuna göre gizlilik veya başka tedbir kararı varsa teslim bu kararlar dikkate alınarak yapılır.

Mekân, şikâyet ve itiraz (md. 41/D-41/E)

• Teslim mekânlarını müdürlüğün talebiyle valilikler ve belediyeler belirler veya oluşturur; araç ve sürücü tahsis eder.
• Müdürlük işlemlerine karşı öğrenme veya tebliğden itibaren bir hafta içinde müdürlüğün bulunduğu yer aile mahkemesine şikâyet; karara karşı iki hafta içinde itiraz. İtiraz mercii bir hafta içinde karar verir; karar kesindir.

Muhalefet ve diğer hükümler (md. 41/F-41/İ)

• Çocuk teslimine dair emre aykırılık: üç aya kadar disiplin hapsi. Kişisel ilişkiye dair emre aykırılık: üç günden on güne kadar. Süre bitiminde çocuğu getirmeyen hak sahibi: üç aya kadar. Şikâyet süresi bir ay.
• Kararları Cumhuriyet başsavcılığı infaz eder; kesinleşmeden iki yıl sonra yerine getirilemez. Şikâyetten vazgeçme ceza düşürür.
• Kayıtların internette yayımlanmasında 5651 sayılı Kanunun 9. maddesine göre erişim engeli istenebilir.
• İşlemler harçtan istisnadır; masraflar avukatlık ücreti hariç Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır. Yönetmeliği Adalet Bakanlığı çıkarır.

Sınavda dikkat

• Şikâyet 1 hafta, itiraz 2 hafta, itiraz mercii 1 hafta; disiplin hapsi şikâyeti 1 ay.
• 48 saat önceden bildirim; 2 ardışık veya yılda 3 gelmeme.