Koruyucu ve Önleyici Tedbirlere İlişkin Hükümler

Not: Kanunda geçen "Bakanlık" bugün Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığıdır.

Mülki amirin koruyucu tedbirleri (md. 3)

• Kendisine ve gerekirse çocuklarına barınma yeri,
• Geçici maddi yardım (diğer kanunlardaki yardımlar saklı),
• Psikolojik, mesleki, hukuki ve sosyal rehberlik ve danışmanlık,
• Hayati tehlike varsa geçici koruma (talep üzerine veya resen),
• Çocuğu olan korunan kişinin çalışma hayatına katılımı için kreş imkânı: dört ay, kişi çalışıyorsa iki ay ile sınırlı.

Gecikmesinde sakınca varsa barınma ve geçici koruma tedbirlerini kolluk amiri de alabilir; evrak ilk işgünü mülki amirin onayına sunulur, 48 saat içinde onaylanmazsa tedbir kendiliğinden kalkar.

Hâkimin koruyucu tedbirleri (md. 4)

İşyerinin değiştirilmesi; evliyse ayrı yerleşim yeri; talep üzerine tapuya aile konutu şerhi; hayati tehlike varsa ve diğer tedbirler yetersizse, aydınlatılmış rızaya dayalı olarak Tanık Koruma Kanununa göre kimlik değişikliği.

Hâkimin önleyici tedbirleri (md. 5)

• Tehdit, hakaret, aşağılama içeren söz ve davranışlarda bulunmama; müşterek konuttan derhâl uzaklaştırma ve konutun korunan kişiye tahsisi; korunan kişiye, konutuna, okuluna, işyerine yaklaşmama; kişisel ilişkinin refakatçi eşliğinde yapılması, sınırlanması veya kaldırılması; yakınlara, tanıklara yaklaşmama; eşyaya zarar vermeme; iletişim araçlarıyla rahatsız etmeme; silahları kolluğa, kamu görevi nedeniyle zimmetindeki silahı kurumuna teslim; alkol ve uyuşturucu yasağı ve tedavi; sağlık kuruluşuna başvurma.
• Gecikmesinde sakınca varsa (a)-(d) bentleri kolluk amirince alınabilir; hâkim 24 saat içinde onaylamazsa kalkar.
• Hâkim ayrıca 5395 sayılı Kanundaki tedbirler ile velayet, kayyım, nafaka ve kişisel ilişki konularında karar verebilir; şiddet uygulayan aileyi geçindiriyorsa talep edilmese dahi tedbir nafakasına hükmedebilir.

Usul (md. 7-10)

• Herkes ihbar edebilir; ihbarı alan kamu görevlileri gecikmeksizin görev yapar.
• Karar, ilgilinin talebi, Bakanlık, kolluk veya Cumhuriyet savcısının başvurusuyla verilir; en kolay ulaşılabilecek hâkim, mülki amir veya kolluktan istenebilir.
• İlk defasında en çok altı ay; tehlike sürerse uzatılabilir veya değiştirilebilir.
• Koruyucu tedbir için delil veya belge aranmaz; önleyici tedbir geciktirilmeksizin verilir.
• Ret kararı yalnız korunan kişiye tebliğ edilir; tefhim ve tebliğde zorlama hapsi ihtarı yapılır; tebliğ edilmemesi uygulamaya engel değildir.
• Gerekirse kimlik ve adres bilgileri tüm resmî kayıtlarda gizli tutulur.
• İtiraz: tefhim veya tebliğden itibaren iki hafta içinde aile mahkemesine; merci bir hafta içinde karar verir; karar kesindir.

Uygulama ve yaptırım (md. 11-13)

• Teknik araçlarla takip hâkim kararıyla mümkündür; ancak ses ve görüntü dinlenemez, izlenemez, kayda alınamaz.
• Tedbire aykırılıkta hâkim kararıyla üç günden on güne kadar zorlama hapsi; her tekrarda on beş günden otuz güne kadar; toplam altı ayı geçemez. Kararları Cumhuriyet başsavcılığı yerine getirir.

Sınavda dikkat

• Kolluk tedbirinde onay süresi: mülki amir 48 saat, hâkim 24 saat.
• Kimlik değişikliği ve aile konutu şerhi yalnız hâkim kararıyla.
• Zorlama hapsi: 3-10 gün, tekrarda 15-30 gün, toplam 6 ay.