Ödeme

Ödeme zamanı ve yeri (6183 md. 37, 39)

• Amme alacakları özel kanunlarında belirtilen zamanlarda ödenir.
• Özel kanununda ödeme zamanı belirtilmemiş alacaklar, Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenecek usulle yapılacak tebliğden itibaren bir ay içinde ödenir.
• Ödeme süresinin son günü vade günüdür. Borçlu dilerse borcunu belirli zamanlardan önce ödeyebilir.
• Özel kanununda ödeme yeri gösterilmemiş alacaklar, borçlunun ikametgâhının bulunduğu yer tahsil dairesine ödenir. Alacaklı tahsil dairesindeki hesap bildirilmek şartıyla başka tahsil dairelerine de ödenebilir; ancak bu ödemeler tahsildarlara yapılamaz.

Ödeme şekli ve makbuz (md. 40)

• Ödeme, tahsil dairesinin yetkili ve sorumlu memurlarınca verilecek makbuz karşılığı yapılır. Makbuzsuz veya yetkisiz kişilere yapılan ödemeler amme alacağına mahsup edilemez.
• Makbuzların şeklini ilgili amme idareleri belirler. Borçlular makbuzları tahsil zamanaşımı süresi sonuna kadar saklamak ve istendiğinde göstermek zorundadır.
• Makbuz posta ile gönderilecekse posta masrafı alacaklı amme idaresine aittir.
• Bakanlık, özel ödeme şekilleriyle ödeme zorunluluğu getirebilir.

Özel ödeme şekilleri (md. 41–44)

• Bakanlıkça belirlenen yerlerde ve alacaklarda ödeme bankalar veya postaneler aracılığıyla; çizgili çek, münakale (havale), banka hesabına ödeme, postane veya banka kartı ve kredi kartı ile yapılabilir.
• Bankalarca tahsil edilen paralar Merkez Bankasına tahsil tarihinden itibaren azami 7 gün, kredi kartı ödemeleri işlem tarihini izleyen günden itibaren azami 20 gün, postane ödemeleri vergi dairesine azami 10 gün içinde aktarılır. Süresinde aktarılmayan paralar bu kuruluşlardan gecikme zammıyla tahsil edilir; banka şube müdürleri ve postane müdürleri sorumludur.
• Bankalar kartla ödemede borçludan komisyon alabilir; Bakanlık, komisyonsuz ödeme için vade tarihinden (dahil) azami 20 gün öncesine kadar ödeme şartı getirebilir.
• Çek, ilgili vergi dairesi adına, emre muharrer olmadığı kaydıyla ve bir banka üzerine çekilir. Çek tahsil dairesine, postaya veya bankaya verildiği tarihle ya da en çok bir gün önceki tarihle düzenlenmiş olmalıdır; daha eski tarihli çek kabul edilmez.
• Ödeme tarihi: çekin tahsil dairesine veya bankaya verildiği, paranın bankaya veya postaneye yatırıldığı, kartla işlemin yapıldığı, münakalede paranın daire hesabına geçtiği gündür. Çek veya kartla ödeme gerçekleşmezse idarenin borçluya rücu hakkı saklıdır.

Vergi cüzdanı, ispat ve mahsup (md. 45–47)

• Devamlı mükellefler için vergi cüzdanı düzenlenir; bedeli karşılığı verilir; cüzdana yapılan kayıtlar damga vergisinden muaftır.
• Ödeme; makbuzlar ile vergi cüzdanına yazılıp imzalanan ve mühürlenen kayıtlarla ispat edilir.
• Rızaen ödemeler sırasıyla: ödeme süresi başlamış ve vadesi geçmemiş alacağa, içinde bulunulan yıl sonunda zamanaşımına uğrayacak alacağa, vadesi önce gelen ve teminatsız veya az teminatlı alacağa mahsup edilir. Ödeme yetmezse asıl ve fer'ilere orantılı mahsup yapılır.
• Cebren tahsil edilen paralar önce parayı tahsil eden dairenin alacağına mahsup edilir.

Sınavda dikkat

• Özel kanunda süre yoksa ödeme süresi tebliğden itibaren bir aydır.
• Başka tahsil dairesine ödeme tahsildara yapılamaz.
• Çek en çok bir gün önceki tarihli olabilir.