1479: Yürürlükteki hükümler — geçiş dönemi emeklilik şartları

1479 sayılı Kanunun hükümlerinin büyük bölümü 5510 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılmıştır. Bu konuda yürürlükte kalan Geçici 10. madde (kendi nam ve hesabına çalışanlar için kademeli emeklilik geçiş hükmü) ile Ek Geçici 6. madde incelenir; Geçici 11–27 ve diğer ek geçici maddeler mülgadır.

Saklı haklar (Geçici 10, birinci fıkra)

4447 sayılı Kanunun yürürlüğünden (1999) önceki hükümlere göre, yürürlük tarihini takip eden aybaşı itibarıyla aylık bağlanmasına hak kazananlar ile hak kazanmasına iki tam yıl veya daha az kalanların tam veya kısmi yaşlılık aylığı talep hakları saklıdır.

20/25 tam yıl prim yolu (ikinci fıkra)

• Esas tarih: 23.5.2002 tarihini takip eden aybaşı. Bu sistemde ölçüt prim ödeme süresidir: kadınlar 20 tam yıl, erkekler 25 tam yıl prim ödemelidir.
• Yaş şartı, prim ödeme süresinin dolmasına kalan süreye göre kademelidir:
  • (a) 2 tam yıl veya daha az kalan: kadın 40, erkek 44,
  • (b) kadında 3 tam yıl, erkekte 3 yıl 6 ay veya daha az: kadın 41, erkek 45,
  • (c) kadında 3–4 yıl, erkekte 3 yıl 6 ay–5 yıl: kadın 42, erkek 46,
  • ... kademeler ilerledikçe yaş birer artar,
  • (o) kadında 15–16 yıl: 54; erkekte 21 yıl 6 ay–22 yıl: 58,
  • (p) kadında 16 yıldan fazla veya 17 tam yıl: 55.
• Aylık, şartlar tamamlandığında ve talepte bulunulması halinde bağlanır.

15 tam yıl prim yolu (üçüncü fıkra)

4447 sayılı Kanunun yürürlüğünden önce sigortalı olanlardan 15 tam yıl prim ile kadın 50, erkek 55 yaş koşulunu, yürürlük tarihini takip eden aybaşından itibaren:

• 2 tam yıldan fazla – 4 tam yıl içinde yerine getirenler: kadın 51, erkek 56,
• 4–6 tam yıl içinde: kadın 52, erkek 56,
• 6–8 tam yıl içinde: kadın 53, erkek 57,
• 8–10 tam yıl içinde: kadın 54, erkek 57,
• 10 tam yıldan fazla sürede: kadın 56, erkek 58

yaşını doldurmaları ve talepte bulunmaları halinde yaşlılık aylığı bağlanır.

Başka kurumlardan aylık bağlananlar (Ek Geçici 6)

5510 sayılı Kanunun yürürlüğüne kadar diğer emekli sandıkları ve sosyal güvenlik kurumlarınca kendilerine yaşlılık, malullük veya ölüm aylığı bağlananlar 1/10/1972 tarihinden itibaren 1479 sayılı Kanun kapsamı dışında sayılır; ancak 1479'a tabi hizmet süreleri diğer kurumlara bildirilmişse bu hizmetler geçerli sayılır.

506 Geçici 81 ile farkı

506'daki geçiş hükmü sigortalılık süresi ve prim gün sayısını esas alırken, 1479 Geçici 10 tam yıl olarak prim ödeme süresini ve dolmasına kalan süreyi esas alır.

Sınavda dikkat

• İlk kademe: 2 tam yıl veya daha az kalan kadın 40, erkek 44.
• Kadın 20, erkek 25 tam yıl prim.
• 15 yıl yolunda son kademe kadın 56, erkek 58.
• Aylık talep üzerine bağlanır.