Amaç, Kapsam, Tanımlar ve Kurumun Görevleri

4904 sayılı Kanunun bugünkü yapısı

4904 sayılı Türkiye İş Kurumu ile İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanunun amaç, tanımlar ve Kurumun görevlerine ilişkin hükümlerinin önemli bir kısmı 2018 yılında 703 sayılı KHK ile yürürlükten kaldırılmıştır: md. 1'in birinci ve üçüncü fıkraları, md. 2 (Tanımlar) ve md. 3 (Kurumun görevleri) mülgadır. Bu nedenle bu başlık altında yürürlükte kalan ve sınavda sorulabilecek iki temel kural vardır: Kanunun kamu görevlilerine uygulanmaması ve Kurum mallarının korunması.

Kanunun uygulanmayacağı personel (md. 1)

Aşağıdaki kurum ve kuruluşlarda aylık ve ücret alan ve işçi statüsünde çalışmayan personelin istihdamı hakkında 4904 sayılı Kanun hükümleri uygulanmaz:

• Genel bütçeye dahil daireler ve katma bütçeli idareler ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar,
• Kanunla kurulan fonlar; özel kanunla veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kurulan kamu kurum ve kuruluşları,
• Kefalet sandıkları, sosyal güvenlik kuruluşları, bütçenin transfer tertiplerinden yardım alan kuruluşlar,
• Kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıkları,
• İl özel idareleri ve belediyeler ile bunların kurdukları birlik ve müesseseler ve diğer kamu kurum ve kuruluşları.

Kapsam dışı bırakılan personel; memur, sözleşmeli personel, geçici personel ve diğer kamu görevlileridir. Hükmün kilit ifadesi "işçi statüsünde çalışmayan" ibaresidir: Kamu kurumunda çalışsa bile işçi statüsündeki personel bu istisnaya girmez. Nitekim 4904 sayılı Kanunun 20. maddesi, Kurum aracılığı olmaksızın işçi istihdam eden kamu kurumlarına idari para cezası öngörür.

Kurum mallarının ve alacaklarının korunması (md. 1)

• Kurumun malları, alacakları ve banka hesapları, İcra ve İflas Kanunu ile ceza kanunu bakımından Devlet malı hükmündedir.
• Bu mallar haczedilemez.
• Kurumun alacakları Devlet alacağı derecesinde imtiyazlıdır.
• Kurum malları hakkında İcra ve İflas Kanununun iflasa ilişkin hükümleri uygulanmaz.

Bağlantılı hükümler

Kurumun bilgi isteme yetkisi (md. 21) ve vergi, resim, harç muafiyetleri (md. 23) "Çeşitli Hükümler" başlığında; özel istihdam bürolarının denetimi ise md. 17–20'de düzenlenmiştir. 4857 sayılı İş Kanununun 90. maddesi de iş ve işçi bulmaya aracılığı Türkiye İş Kurumu ile izinli özel istihdam bürolarına verir.

Sınavda dikkat

• Kanun, kamudaki işçi statüsünde olmayan personele uygulanmaz; kamu işçilerine uygulanabilir.
• Kurum malları Devlet malı hükmündedir ve haczedilemez.
• Kurum alacakları Devlet alacağı derecesinde imtiyazlıdır.
• Kurum hakkında iflas hükümleri işletilemez.