5434: Ek maddeler (borçlanma, itibari hizmet ve özel düzenlemeler)

5434 sayılı Kanunun ek maddelerinin büyük kısmı (Ek 2–30, 32–40, 46–49, 55–59, 66–69, 72, 74–76, 78, 80) mülga ya da Anayasa Mahkemesince iptal edilmiştir. Yürürlükteki başlıca ek maddeler aşağıdadır; hükümler 5510 sayılı Kanunun 4/1-(c) kapsamındaki sigortalılar hakkında ilgisine göre uygulanır.

Borçlanma hesabı (Ek 31)

Borçlanma tutarı, yazılı başvuru tarihindeki öğrenim durumuna göre belirlenecek göreve giriş derece, kademe ve ek göstergesi esas alınarak, o tarihteki katsayı ve kesenek-karşılık oranlarıyla hesaplanır; bu kural diğer kanunlarla getirilen borçlanmalara da uygulanır.

Özelleştirme (Ek 71)

Özelleştirme programındaki kuruluşlarda çalışanlardan isteyenlerin Sandıkla ilgisi devam eder; ancak kamu payının %50'nin altına düştüğü tarihten (anonim şirket olmayanlarda satış/devir tarihinden) sonraki süreler için emekli ikramiyesi ödenmez. Bu kişilerin ikramiye ve tazminatları Hazinece karşılanır.

Ek göstergeli görevler (Ek 73)

Ek göstergeli veya daha yüksek ek göstergeli göreve atananların yeni ek gösterge üzerinden aylık ve ikramiye alabilmesi için o görevde en az altı ay kesenek ve karşılık ödenmiş olması şarttır; aksi halde önceki ek gösterge esas alınır. Yaş haddi, vazife malullüğü veya ölüm nedeniyle altı ayı dolduramayanlar ile Bakanlar Kurulu/müşterek kararla atananlar, Emniyet Hizmetleri Sınıfı ve TSK personeli gibi gruplara bu şart uygulanmaz; müşavirlik görevleri ise istisnaya dahil değildir.

Harp ve vazife malullerinin aylıklarının yükseltilmesi (Ek 77)

• Harp veya vazife malullüğü üzerinden bağlanan aylıklar, emsalleri esas alınarak her yıl kademe ilerlemesi, her üç yılda bir derece yükselmesi işlemine tabi tutulur.
• Subaylarda azami rütbe tavanı kıdemli albaydır; kıdemli albay, general ve amirallere bir üst rütbenin aylığı bağlanır.
• Emniyet hizmetlerinde tavan: Polis Akademisi ve dört yıllık yüksekokul mezunu rütbeliler için il emniyet müdürü, diğerleri için üçüncü sınıf emniyet müdürü; MİT'te yönetimdekiler için Başkan, diğerleri için 1. sınıf uzman.
• İntibak işlemlerinde 1 Eylül tarihi esas alınır. Yükseltme rütbe ve unvanda değişiklik gerektirmez.
• Başkasının yardımı olmadan yaşayamayacak derecede malul olanlara aylıkla birlikte net asgari ücretin iki buçuk katı ayrıca ödenir. Ödemeler vergi, resim ve harçtan müstesnadır; Hazineden tahsil edilir.

Ek ödeme ve eğitim yardımı (Ek 79)

• Harp veya vazife malullerine malullük derecesine göre her yıl ek ödeme yapılır; ödeme müracaatı izleyen yılın en geç ilk üç ayı içinde yapılır.
• Olay sebebiyle ölenlerin dul ve yetimleri birinci derece malul göstergesinden yararlanır; birden fazla hak sahibi varsa eşit paylaştırılır.
• Çocuklarına ilköğretim, ortaöğretim ve yükseköğretimde eğitim ve öğretim yardımı yapılır; her eğitim yılında bir kez, 1 Eylül–31 Aralık arasında toptan ödenir.
• Ödemeler vergi ve kesintiye tabi değildir; Hazineden tahsil edilir.

Diğer ek maddeler

• Ek 82: 5510 sonrası ilk defa 4/1-(c)'li olanlara SGK'ca emekli ikramiyesi ödenir; uçuş, paraşüt, denizaltı, dalgıç ve kurbağa adam hizmetlerinde malul olanlar/ölenlere 30 yıl hizmet yapmış gibi ikramiye; ikramiye emekliye sevk onayı veren idarece en fazla iki ay içinde SGK'ya yatırılır.
• Ek 83: Hizmet süresi veya yaşı eksik olduğu sonradan anlaşılan emeklinin, aylık aldığı süre eksik süreden fazlaysa emekliliği iptal edilmez; eksik süreye ait aylıklar borç çıkarılır ve kurumu bütçesinden ödenir.
• Ek 81, 84, 85, 86: makam tazminatı alamayan belirli emeklilere ve tabiplere ilave ödemeler; SGDP ödeyerek dahi çalışmaya başlayanlara ödeme yapılmaz; durumu bir ay içinde bildirmek zorunludur.
• Ek 41–45: emekliler için dinlenme ve bakımevleri; masraflar kalanlarca ödenir, bağışlar vergi matrahından indirilir.

Sınavda dikkat

• Ek gösterge için altı ay kesenek şartı.
• Kademe her yıl, derece üç yılda bir; intibak 1 Eylül.