5434: Geçici maddeler (geçiş hükümleri)

5434 sayılı Kanunun geçici maddelerinin büyük bölümü mülga veya iptal edilmiştir. Yürürlükte kalan başlıca geçici maddeler; Hazinece ödenen aylıklar, 1999–2002 kademeli emeklilik geçişi, yaşlı iştirakçiler, harp/vazife malullerine ilişkin intibak ve borç düzenlemeleri ile emekli ikramiyesine ilişkin uyuşmazlıkları çözen hükümlerdir.

Hazinece karşılanan aylıklar (Geçici 121, 141)

Çeşitli kanunlarla bağlanan ve Hazinece ödenmesi gereken aylıkların bağlama ve ödeme işlemleri 5434 hükümlerine göre yapılır. Sandıkça bağlanan aylıklardan yalnız vatani hizmet aylıkları faturası karşılığında Hazinece ödenir; emekli ikramiyesi, ölüm yardımı ve kadrosuzluk tazminatının kurumlara fatura edilmesine ilişkin hükümler saklıdır.

Kademeli emeklilik (Geçici 205)

• 4447 sayılı Kanunun yürürlüğünde kadınlardan 20, erkeklerden 25 fiili hizmet yılını dolduranlara istekleri üzerine emekli aylığı bağlanır.
• 23.5.2002'de hizmet süresini dolduranlar veya doldurmaya 2 tam yıl ya da daha az kalanlar: kadın 40, erkek 44 yaş. Kalan süre arttıkça yaş birer artar; son kademeler kadında 55, erkekte 58 yaştır.
• 39. maddenin (c) ve (f) fıkraları kapsamındakilere 25 fiili hizmet yılı ve tablodaki yaşlar şartıyla aylık bağlanır.
• 32. madde gereğince fiili hizmet süresi zammı uygulananların yaş şartından, eklenen süre zammı kadar indirim yapılır.

Yaşlı iştirakçiler (Geçici 206)

8/9/1999 veya öncesinde iştirakçi olup bu tarihte 50 ve daha yukarı yaşta bulunanlar, yaş haddi nedeniyle istekleri üzerine veya resen emekliye ayrıldıklarında fiili hizmet sürelerinin 10 yılı doldurmuş olması şartıyla emekli aylığına hak kazanır. Aylık müracaatı izleyen ay başından bağlanır; geçmişe yönelik ödeme yapılmaz.

Süreli görevler (Geçici 209)

Süresi kanunla belirlenen görevlerden ayrılanların borçlanmasında, ayrıldıkları tarihteki derece-kademe başlangıç alınarak borçlanılan her yıl için bir kademe, her üç yıl için bir derece uygulanır; borç tebliğden itibaren otuz gün içinde defaten ödenir.

Harp ve vazife malulleri (Geçici 221, 222, 224, 225)

• Ek 77 kapsamındakilerin aylıkları yükseltilir; ancak geçmişe yönelik fark ödenmez.
• Dışişleri meslek mensupları, ataşeler ve yurt dışı kadrolarında görevli iken terör eylemleri nedeniyle malul veya şehit olanların aylıklarında unvan tavanı: başkonsolos, elçi-müsteşar ve birinci müsteşarlar için büyükelçi; diğer meslek mensupları için başkonsolos; ataşe ve yardımcıları için uzman.
• Ana-baba aylıklarına ilişkin değişiklikler nedeniyle çıkarılan borçlar, davalardan feragat edilmesi halinde beş yıla kadar taksitlendirilir; taksit gelirin dörtte birini aşarsa süre uzatılır, faizler terkin edilir.

Emekli ikramiyesi uyuşmazlıkları (Geçici 223, 226)

• Hizmet birleştirmesiyle aylık bağlananlara, açtıkları davalardan vazgeçmeleri ve 89. maddedeki şartlar halinde ikramiye ödenir; vazgeçilen davalarda Kurum lehine hükmedilen vekâlet ücreti tahsil edilmez.
• Otuz yıldan fazla hizmeti olup otuz yıl üzerinden ikramiye alanlara, otuz yılı aşan her tam yıl için başvuru şartıyla ilave ikramiye ödenir; başvuru süresi maddenin yürürlüğünü izleyen bir yıldır. Görülmekte olan davalar konusuz kalır; yargılama giderleri idarede bırakılır ve vekâlet ücretinin dörtte birine hükmedilir.

Sınavda dikkat

• Kademe başlangıcı kadın 40, erkek 44; fiili hizmet zammı kadar yaş indirimi.
• 1999'da 50 yaş ve üzeri olanlara 10 yıl fiili hizmetle aylık.
• Lehe düzenlemelerde geçmişe yönelik fark ödenmez.