Trafik, imdat ve yardım görevleri; yetki ilişkileri

Trafik düzeni (md. 19)

Polis; sokak, meydan ve umuma mahsus yerlerde düzeni sağlar. Trafik mevzuatındaki niteliklere uygun olmayan taşıtların işletilmesini ve bu taşıtları sarhoş olarak veya trafiğin düzen ve güvenliğini bozacak şekilde kullananların çalışmasını engeller.

Konut ve işyerlerine girme (md. 20)

• Zabıta; imdat istenmesi, yangın, su baskını ve boğulma gibi büyük tehlikelerin haber verilmesi veya görülmesi hâllerinde ve ağır cezalı bir suçun işlenmesine veya devamına engel olmak için konutlara, işyerlerine ve eklentilerine girebilir.

Üniversite binalarına girme (md. 20)

• Zabıta üniversite, bağımsız fakülte veya üniversiteye bağlı kurumların binalarına ve eklerine şu hâllerde girebilir:
• (A) Bina veya ekleri içinde, kurumun imkânlarıyla önlenmesi mümkün görülmeyen olayların çıkması ihtimali karşısında rektör, acele hâllerde dekan veya bağlı kuruluş yetkililerinin zabıtadan yardım talep etmesi hâlinde; bu talep derhal yerine getirilir.
• (B) Herhangi bir davet veya izne bağlı olmaksızın suç ve suçluların kovuşturulması için her zaman.
• İlgili kurumlar kovuşturma nedeniyle zabıtaya gereken her türlü yardım ve kolaylığı göstermekle yükümlüdür.

Diğer görevler (md. 21)

Bir yayın organı için abone yazmak veya yazı, resim, ilan kabul etmek amacıyla gerekli belgesi olmaksızın idare evleri dışında dolaşanlar ya da şantaj veya dolandırıcılıktan kovuşturma altında bulunanlar polisçe bu yolda çalışmaktan men edilir.

Yetki ilişkileri (md. 22–26)

• Bu Kanundaki görev ve yetkilerin yerine getirilmesi için mahallin en büyük mülki amirlerinin vereceği emirleri İçişleri Bakanı da re’sen (doğrudan) verebilir (md. 22).
• Genel ve özel kanunlarla polise verilen ve bu Kanunda yazılı olmayan görev ve yetkilere ilişkin hükümler saklıdır (bakidir) (md. 23).
• Özel zabıta teşkilatı bulunan işlerde, bu teşkilata mensup memur bulunmayan yerlerde polis bunlara ait inzibati işlemleri yapmaya yetkilidir (md. 24).
• Polis teşkilatı bulunmayan yerlerde il, ilçe ve bucak jandarma komutanları ile jandarma karakol komutanları bu Kanunda yazılı görevleri yapar ve yetkileri kullanır (md. 25).
• Kanunun uygulanmasını gösteren yönetmelik Cumhurbaşkanınca çıkarılır (md. 26).

Sınavda dikkat

• Konuta girme hâlleri: imdat, büyük tehlike (yangın, su baskını, boğulma), ağır cezalı suçun önlenmesi.
• Üniversiteye girişte yardım talebi rektörden, acele hâlde dekan veya bağlı kuruluş yetkilisinden gelir; kovuşturma için izin aranmaz.
• Mülki amirlerin emirlerini İçişleri Bakanı re’sen verebilir.
• Polis olmayan yerde PVSK yetkilerini jandarma komutanları kullanır.
• PVSK uygulama yönetmeliği Cumhurbaşkanınca çıkarılır.