Denetim ve yaptırımlar

Denetim yetkisi (md. 15)

Borsa İstanbul'un işlettiği piyasalara ilişkin 6362 sayılı Kanun hükümleri saklı kalmak üzere; dağıtım şirketleri hariç elektrik piyasası faaliyetleri ile lisanssız faaliyet gösterenlerin inceleme ve denetimi Kurum (EPDK) tarafından, elektrik dağıtım şirketlerinin denetimi ise Bakanlık tarafından yapılır. Bakanlık bu denetimi, Kurum dâhil ihtisas sahibi kamu kurumlarıyla birlikte yapabilir veya bunlara kısmen ya da tamamen yetki devrederek yaptırabilir; masraflar Bakanlık bütçesinden karşılanır. Bakanlığın denetim raporları Kuruma bildirilir; rapor sonucuna göre yaptırımlara Kurul karar verir. Bakanlık ve Kurum, sonuçları bağlayıcı olmayan ve yaptırım içermeyen inceleme ve raporlama için yetkilendirdikleri şirketlerden hizmet satın alabilir.

Kurulun yaptırımları (md. 16/1)

• Bilgi vermeme veya yerinde incelemeye izin vermeme: 15 gün içinde düzeltme ihtarı; ihtara rağmen devam edilirse idari para cezası.
• Kanun, ikincil mevzuat, lisans, Kurul kararı ve talimatlara aykırılık: aykırılığın 30 gün içinde giderilmesi ihtarı; devamında idari para cezası. Düzeltme imkânı yoksa ihtarsız ceza verilir.
• Gerçek dışı belge veya yanıltıcı bilgi: idari para cezası; düzeltilmesi mümkün değilse veya 30 günlük ihtara rağmen devam edilirse lisans iptali.
• İştirak ilişkisi yasağına aykırılık: 30 gün içinde düzeltme ihtarı. Lisans kapsamı dışında faaliyet: 15 gün içinde durdurma ihtarı.
• Lisans şartlarının sonradan ortadan kalkması veya baştan bulunmaması ile hile veya gerçek dışı beyan hâllerinde lisans iptal edilir.

Cezaların artırılması (md. 16/2)

Kurul ihtar sürelerini fiilin niteliğine göre farklı uygulayabilir. Fiil ihtar süresinde giderilmez veya tekrarlanırsa ceza her defasında bir önceki cezanın iki katı uygulanır. Ceza tarihinden itibaren iki yıl içinde aynı fiil işlenmezse önceki cezalar tekrarda esas alınmaz. Artırılan ceza, tüzel kişinin önceki mali yıl gayrisafi gelirinin %10'unu aşamaz; bu düzeye ulaşılırsa Kurul lisansı iptal edebilir.

Dağıtım ve görevli tedarik şirketlerine özel yaptırımlar (md. 16/3-7)

• Faaliyetin kabul edilemez düzeyde aksatılması, kalitenin düşmesi, aykırılığın itiyat hâline gelmesi veya acze düşme Kurul kararıyla belirlenirse: yönetim kurulu üyelerinin bir kısmına veya tamamına el çektirilerek yerlerine Kurul atama yapar; yapılmayan yatırımların karşılığı önce şirketin diğer gelirlerinden, sonra ortakların temettüsünden, en son nama yazılı hisse sahiplerinin malvarlığından karşılanır; yeni işletici belirlenip yeni lisans verilir.
• Görevli tedarik şirketinde, Kurulun son kaynak tedarikçisi olarak belirlediği kişiye yeni tedarik lisansı verilir.
• Dağıtım lisanslı OSB aynı durumlara düşerse lisansı iptal edilir ve dağıtımı ilgili dağıtım şirketi yürütür.
• Kurulca atanan yönetim kurulu üyeleri aleyhine açılan davalarda husumet Kuruma yöneltilir; görevli Kurum personeli 4483 sayılı Kanuna tabidir.

Diğer hükümler (md. 16/8-10)

Genel aydınlatmada yanmayan veya yerinde olmayan armatür ve direkler için süre verilir; giderilmezse Bakanlığın bildirimi üzerine Kurul ceza verir. Piyasa bozucu davranışlarda Kurum idari para cezası uygular; menfaat veya zarar varsa ceza bunun iki katından az olamaz. İdari para cezaları tebliğden itibaren bir ay içinde ödenir ve tarifelerde maliyet unsuru olarak yer almaz.

Sınavda dikkat

• Dağıtım şirketlerini Bakanlık, diğerlerini Kurum denetler; yaptırım kararı Kurulundur.
• İhtar: bilgi ve kapsam dışı faaliyet 15 gün; mevzuata aykırılık, iştirak ve yanıltıcı bilgi 30 gün.
• Tekrarda iki kat; iki yıl; tavan gayrisafi gelirin %10'u.