Spor Federasyonları

Kuruluş ve teşkilat (md. 26)

Spor federasyonları kanunla veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kurulur ve bunun Resmî Gazete'de yayımlanmasıyla tüzel kişilik kazanır. Merkezleri Ankara'dadır. Merkez teşkilatı: genel kurul, yönetim, denetim, disiplin kurulları ve genel sekreterlik. Yeni federasyonların kuruluş ana statüsünü Bakanlık hazırlar.

Genel kurul (md. 27-30)

• En üst organdır; toplantılar Ankara'da yapılır. Bakanlık gözlemci görevlendirir; gözlemci raporunu on beş gün içinde verir. Bakanlık rapordan, ilgililer genel kuruldan itibaren otuz gün içinde Ankara asliye hukuk mahkemesinde iptal isteyebilir.
• Delege sayısı: olimpik ve paralimpik dallarda 150-300, diğer dallarda 100-200. Kulüp delegeleri toplamın en az %60'ı; %10'u Bakanlık delegesidir; federasyon çalışanları delege olamaz.
• Olağan genel kurul ilgili olimpiyat oyunlarının (diğer dallarda yaz olimpiyatlarının) bitiminden itibaren üç ay içinde yapılır. Oyunlar en fazla bir yıl ertelenirse organların görevi sürer; daha uzun erteleme veya iptalde üç ay içinde genel kurul yapılır.
• Olağanüstü genel kurul: yönetim kurulu üye tam sayısının salt çoğunluğunun kararı; son genel kurul delegelerinin salt çoğunluğunun noter kanalıyla başvurusu; başkanın istifası, şart kaybı veya ölümü; yönetim veya disiplin kurulunun toplantı yeter sayısının altına düşmesi. Disiplin kurulu nedeniyle toplanırsa yalnız disiplin kurulu seçilir.
• Mali genel kurul iki yılda bir yapılır. İbra edilmeme vb. hâllerde en geç altmış gün içinde seçimli olağanüstü genel kurul toplanır.
• Nisap: delege tam sayısının salt çoğunluğuyla toplanır, katılanların salt çoğunluğuyla karar alır. İkinci toplantıda katılım, seçilecek kurulların asıl üye sayısının iki katından az olamaz.
• Süresinde yapılmayan genel kurulu Tahkim Kurulunun oluşturacağı üç kişilik komisyon altmış gün içinde yapar.
• Çağrı ve gündem en az otuz gün, faaliyet-denetim raporu ve bütçe en az on beş gün önce ilan edilir. Seçim liste yöntemiyle, gizli oy açık tasnif.
• Genel kurul ana statüyü değiştirir, kurulları seçer, bütçeyi onaylar; Bakanlık onayıyla profesyonel şube kurulmasına karar verir.

Kurullar (md. 31-37)

• Yönetim kurulu: başkan dahil 11 asıl, 11 yedek; en az iki asıl üye, en az bir yıl önce faal sporculuğu bırakmış millî sporcu olmalıdır.
• Disiplin kurulu: 5 asıl, 5 yedek; ihtardan ligden düşürmeye kadar cezalar verir.
• Denetim kurulu: 5 üye (2'si genel kurulca seçilir, 3'ü Bakanlıkça görevlendirilir); federasyon merkezinde, yılda en az dört defa denetim.
• Genel şartlar: T.C. vatandaşlığı, en az lise, son beş yılda bir defada altı ay veya toplam bir yıl hak mahrumiyeti almamış olmak, sayılan suçlardan mahkûm olmamak. Başkan adayı delegelerin en az %10'unun yazılı desteğini alır, genel kuruldan en az on gün önce başvurur; şartları Bakanlık değerlendirir. Aynı federasyonda en fazla üç dönem başkanlık.
• Federasyonda görev alanların kulüp üyelik ve yöneticilikleri kendiliğinden sona erer.
• Genel sekreter: en az beş yıl tecrübe ve dört yıllık yükseköğrenim; yönetim kurulu kararıyla. İl temsilcisi: başkanın teklifi ve Bakanlık onayıyla.

Gelir, mal, denetim ve bütçe (md. 39-44)

• Federasyon malları Devlet malı hükmünde, haczedilemez. Bakanlık tesislerini bedelsiz kırk dokuz yıla kadar tahsis edebilir. Tüzel kişiliği sona erenin mal varlığı Bakanlığa devredilir.
• Hesap dönemi takvim yılıdır; sporcu, hakem, antrenör kayıtları devamlı saklanır.
• Denetim Bakanın görevlendirdiği denetim elemanlarınca yapılır; genel kurul ibrası sorumluluğu kaldırmaz; görevliler suçlar bakımından kamu görevlisi sayılır.
• Borçlanma önceki yıl gelirlerinin %10'unu aşamaz; yönetim kurulu Bakanlık izni olmadan görev süresini aşan borç altına sokamaz.
• Spor elemanlarının belgelendirilmesi Mesleki Yeterlilik Kurumu ile iş birliğiyle münhasıran Bakanlıkça yapılır.

Sınavda dikkat

• Delege: olimpik 150-300, diğer 100-200; kulüp payı ≥ %60, Bakanlık %10.
• Yönetim 11+11, disiplin 5+5, denetim 5 (3'ü Bakanlıktan).
• Başkanlık sınırı üç dönem; başkan adaylığında %10 delege desteği.
• Mali genel kurul iki yılda bir.