Doğu Anadolu Bölgesi

Doğu Anadolu Bölgesi, Türkiye'nin yüzölçümü en büyük ve ortalama yükseltisi en fazla bölgesidir. Yüksek dağlar, volkanik platolar, tektonik ovalar ve uzun–sert kışlar bölgenin temel özellikleridir. Yukarı Fırat, Erzurum–Kars, Yukarı Murat–Van ve Hakkari olmak üzere dört bölüme ayrılır.

Yer şekilleri

Türkiye'nin en yüksek dağı Ağrı Dağı (5.137 m) bu bölgededir. Süphan, Nemrut ve Tendürek de volkanik dağlardır. Erzurum–Kars ve Ardahan platoları lav platosudur. Erzurum, Muş, Malatya, Elazığ ve Iğdır ovaları tektonik çöküntü alanlarıdır. Hakkari'deki Cilo–Sat dağlarında Türkiye'nin en büyük buzulları bulunur. Fırat'ın kolları Karasu ve Murat, ayrıca Aras bölgeden doğar. Van Gölü (Türkiye'nin en büyük gölü) Nemrut lavlarının oluşturduğu sette birikmiştir; Bitlis'teki Nemrut Gölü bir krater gölüdür. Tunceli'deki Munzur Vadisi milli parktır.

İklim ve bitki örtüsü

Sert karasal iklim görülür: kışlar çok uzun, soğuk ve karlı; yazlar kısa ve serindir. Erzurum–Kars yöresi kışın Türkiye'nin en soğuk yerleri arasındadır. Yaz yağışlarıyla gelişen çayırlar yaygındır. Alçakta kalan Iğdır Ovası ile Malatya ve Elazığ çevresi daha ılıman mikroklima alanlarıdır.

Ekonomi

• Hayvancılık: Bölgenin temel geçim kaynağıdır; Erzurum, Kars, Ağrı ve Ardahan'da büyükbaş, diğer yerlerde küçükbaş hayvancılık yaygındır. Kars kaşar peyniri ile bilinir.
• Tarım: Malatya kayısı üretiminde dünyada öndedir; Iğdır'da pamuk, Elazığ'da üzüm; yüksek ovalarda buğday ve şeker pancarı.
• Madencilik ve enerji: Elazığ Guleman'da krom, Malatya Hekimhan'da demir, Erzincan İliç'te altın; Fırat üzerindeki Keban ve Karakaya barajları.
• Turizm: Ani Harabeleri (Kars), İshak Paşa Sarayı (Ağrı Doğubayazıt), Akdamar Kilisesi (Van), Arslantepe (Malatya), Palandöken ve Sarıkamış kayak merkezleri.

Nüfus ve yerleşme

Yükselti ve iklim koşulları nedeniyle nüfus seyrektir; bölge uzun süredir göç veren konumdadır. ADNKS 2025'e göre nüfus yoğunluğu en düşük il Tuncelidir. Kırsalda kom ve mezra gibi hayvancılığa dayalı yerleşmeler görülür. Türkiye'nin en doğu noktası Iğdır'dadır.

Sınavda çıkabilecek kısa bilgiler

• Yüzölçümü ve ortalama yükseltisi en fazla bölgedir.
• Türkiye'nin en yüksek dağı Ağrı Dağı'dır (5.137 m).
• En büyük göl Van Gölüdür; volkanik set gölüdür.
• En büyük buzullar Hakkari'deki Cilo–Sat dağlarındadır.
• Erzurum–Kars ve Ardahan platoları lav platosudur.
• Kayısı üretiminin merkezi Malatya'dır.
• Kars kaşar peyniriyle bilinir.
• Krom Elazığ Guleman'da çıkarılır.
• Keban Barajı Elazığ'da, Fırat üzerindedir.
• Ani Harabeleri Kars'ta, İshak Paşa Sarayı Doğubayazıt'tadır.
• Kom yerleşmesi bu bölgeye özgüdür.
• Türkiye'nin en doğu noktası Iğdır'dadır.

Sınavda dikkat

• Büyükbaş hayvancılığın nedeni gür yaz çayırlarıdır, ova genişliği değil.
• Iğdır'da pamuk yetişmesi alçak yükselti ve mikroklimayla ilgilidir.
• Van Gölü volkanik set gölü, Nemrut Gölü krater gölüdür.
• En az nüfuslu il Bayburt (Karadeniz), yoğunluğu en düşük il Tunceli'dir.