Ege Bölgesi

Ege Bölgesi, dağların kıyıya dik uzanması ve aralarındaki grabenler (çöküntü ovaları) ile tanınır. Bu yapı deniz etkisinin iç kesimlere sokulmasını, kıyıların girintili–çıkıntılı olmasını ve verimli ovaların oluşmasını sağlamıştır. Bölge Ege Kıyı ve İç Batı Anadolu olmak üzere iki bölüme ayrılır.

Yer şekilleri

Kuzeyden güneye Kaz Dağı, Madra, Yunt, Bozdağlar, Aydın Dağları ve Menteşe Dağları gibi horstlar ile Bakırçay, Gediz, Küçük Menderes ve Büyük Menderes grabenleri sıralanır. Kıyılar enine kıyı tipindedir; çok sayıda koy, körfez ve yarımada (Çeşme, Karaburun, Bodrum, Datça, Dilek) bulunur. Fay hatları boyunca çok sayıda jeotermal kaynak ve kaplıca vardır; Büyük Menderes alüvyonlarıyla Bafa Gölü oluşmuştur.

İklim ve bitki örtüsü

Kıyılarda Akdeniz iklimi (yazları sıcak–kurak, kışları ılık–yağışlı), iç kesimlerde (Uşak, Afyonkarahisar, Kütahya) karasallaşan iklim görülür. Kıyıda maki ve kızılçam, iç kesimlerde karaçam ve bozkır yaygındır. Muğla Köyceğiz çevresi endemik sığla ağacıyla, Kaz Dağları ise Kazdağı göknarı ile bilinir.

Ekonomi

• Tarım: Kuru incir (Aydın), çekirdeksiz kuru üzüm (Manisa), zeytin, pamuk, tütün (Manisa, İzmir); Afyonkarahisar'da haşhaş; Uşak ve Afyonkarahisar'da şeker pancarı.
• Hayvancılık ve arıcılık: Muğla'da çam balı; Afyonkarahisar kaymak ve sucukla bilinir.
• Madencilik ve enerji: Kütahya Emet'te bor, Tunçbilek–Seyitömer, Soma ve Yatağan'da linyit; Uşak Kışladağ'da altın; Afyonkarahisar İscehisar'da mermer; Denizli Kızıldere ve Aydın Germencik'te jeotermal santraller; İzmir ve Manisa'da rüzgâr santralleri.
• Sanayi: İzmir (Aliağa rafinerileri ve gemi söküm), Manisa (beyaz eşya, elektronik), Denizli (tekstil), Uşak (battaniye–dokuma ve ilk şeker fabrikalarından biri), Kütahya (çini).
• Turizm: Efes, Bergama, Pamukkale–Hierapolis, Afrodisias, Bodrum, Marmaris, Kuşadası, Çeşme; termal turizmde Afyonkarahisar ve Denizli.

Sınavda çıkabilecek kısa bilgiler

• Ege'de dağlar kıyıya dik uzanır; deniz etkisi iç kesimlere sokulur.
• Ege kıyıları enine kıyı tipinde ve çok girintili–çıkıntılıdır.
• Bakırçay, Gediz, Küçük ve Büyük Menderes ovaları grabendir.
• Kuru incir Aydın, çekirdeksiz kuru üzüm Manisa ile özdeşleşmiştir.
• Afyonkarahisar haşhaş, mermer, kaymak ve termal kaynaklarıyla bilinir.
• Türkiye'nin ilk jeotermal santrali Denizli Kızıldere'dedir.
• Soma ve Yatağan linyit sahalarıdır.
• Kışladağ altın madeni Uşak'tadır.
• Aliağa'da rafineri ve gemi söküm tesisleri bulunur.
• Denizli tekstil, Kütahya çini ile bilinir.
• Muğla çam balı ve sığla ağacıyla tanınır.
• Efes, Bergama, Pamukkale ve Afrodisias UNESCO listesindedir.

Sınavda dikkat

• Ege'nin iç kesimleri (İç Batı Anadolu) karasal iklimin etkisindedir; tamamı Akdeniz iklimi değildir.
• Kıyıya dik dağlar deniz etkisini artırır; kıyıya paralel dağlar (Karadeniz, Akdeniz) ise sınırlar.
• Efes Aydın'da değil, İzmir Selçuk'tadır.
• Jeotermal kaynakların bolluğu fay hatlarıyla ilgilidir.