Noktalama İşaretleri

Nokta (.)

• Tamamlanmış cümlenin sonuna konur.
• Bazı kısaltmaların sonuna konur: Prof., Dr., vb., Cad.
• Rakamla yazılan sıra sayılarını gösterir: 3. Bölüm.
• Tarihlerde gün, ay, yıl arasına ve saat ile dakika arasına konur: 07.10.2026, saat 09.30.

Virgül (,)

• Eş görevli sözcük ve söz öbeklerini ayırır: "Tarih, coğrafya ve vatandaşlık konularını çalıştı."
• Sıralı cümleleri ayırır: "Kapıyı açtı, içeri girdi."
• Hitap ve cevap sözlerinden sonra konur: "Sayın Müdürüm, …", "Evet, geleceğim."
• Ara sözleri ayırır: "Ali, en yakın arkadaşım, bugün atandı."
• Uzun cümlelerde özneden sonra, yanlış anlamayı önlemek için konur: "Genç, adamı izledi."
• Tırnak içine alınmayan aktarma cümlelerinden sonra konur: "Yarın gelirim, dedi."
• İkilemelerin arasına virgül konmaz: yavaş yavaş, er geç.

Noktalı virgül (;)

• Virgülle ayrılmış tür ya da takımları birbirinden ayırır: "Erkek çocuklarına Ahmet, Mehmet; kız çocuklarına Ayşe, Fatma adları verilir."
• Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri ayırır.

İki nokta (:)

• Kendisinden sonra örnek verilecek ya da açıklama yapılacak cümlenin sonuna konur: "Masada üç şey vardı: kalem, defter, dosya."
• Aktarılan sözden önce konur. İki noktadan sonra gelen söz cümle niteliğindeyse büyük harfle başlar.

Üç nokta (…)

• Tamamlanmamış cümlelerin sonuna konur: "Keşke daha önce söyleseydin…"
• Sayılabilecek örneklerin devamını gösterir ve söylenmek istenmeyen sözlerin yerine konur.
• Alıntıda atlanan bölüm ayraç içinde gösterilir: (…).

Soru ve ünlem işareti

• Soru işareti soru cümlesinin sonuna konur; bilgi kesin değilse ayraç içinde kullanılır: "Yunus Emre (1240?-1320)".
• Ünlem işareti duygu ve seslenme cümlelerinin sonuna konur: "Ey Türk gençliği!" Alay ya da küçümseme bildirmek için ayraç içinde kullanılır: "Çok çalışkan (!) bir öğrenciymiş."

Diğer işaretler

• Tırnak işareti: Aktarılan sözü, özellikle vurgulanan sözü ve eser adlarını gösterir. Tırnak içinde ikinci bir aktarma varsa tek tırnak kullanılır.
• Kısa çizgi (-): Satır sonunda bölünen sözcükte, ara sözlerde, iki yer adı arasında "ile, -den -e kadar" anlamında (Ankara-İstanbul yolu) ve ekleri göstermede (-lık) kullanılır.
• Uzun çizgi (—): Yazıda konuşmaları göstermek için satır başına konur.
• Yay ayraç ( ): Açıklama ve tiyatro yönergeleri için, madde sıralayan sayı ya da harflerden sonra kullanılır: 1), a).
• Köşeli ayraç [ ]: Ayraç içinde yeniden ayraç gerektiğinde ve kaynak bilgilerinde kullanılır.
• Eğik çizgi (/): Adreste semt ile şehir arasında (Kızılay/Ankara), dizeleri yan yana yazarken ve bölme anlamında (km/sa) kullanılır.

Sınavda dikkat

• Virgülle ayrılmış öge grupları noktalı virgülle ayrılır.
• İkilemelerin arasına virgül konmaz.
• Ayraç içindeki soru işareti bilginin kesin olmadığını, ünlem işareti alay ya da küçümsemeyi bildirir.
• Ondalık kesirler virgülle, saat ve dakika noktayla ayrılır.