Amaç, Kapsam ve Tanımlar

Kurum adlarına dair not

4749 sayılı Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanun metninde geçen "Müsteşarlık" (Hazine Müsteşarlığı) 2018'de kapatılmış, görevleri Hazine ve Maliye Bakanlığına devredilmiştir. Bu özette "Bakanlık" ifadesi bu anlamda kullanılmıştır.

Amaç (md. 1)

Kanunun amacı; ülkenin kalkınma hedeflerini dikkate alarak, piyasalarda güven ve istikrarı koruyarak ve makro ekonomik dengeleri gözeterek:

• Devletin iç ve dış borçlanmasına, hibe almasına, borç ve hibe vermesine,
• Nakit yönetiminin maliye ve para politikaları ile koordineli yürütülmesine,
• Verilecek garantilere ve bunlardan doğan finansal alacaklar ile Devlet borcunun etkin yönetimi ve izlenmesine,
• Üstlenilen malî yükümlülüklerin geri ödenmesi, bütçe hesaplarına kaydı ve raporlanmasına

ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.

Kapsam (md. 2)

Merkezi yönetim kapsamındaki kamu idareleri, sosyal güvenlik kurumları, KİT'ler, sermayesinin yüzde ellisinden fazlası kamuya ait kuruluşlar, fonlar, kamu bankaları, yatırım ve kalkınma bankaları, büyükşehir belediyeleri, belediyeler ve bağlı kuruluşlar, sair yerel yönetim kuruluşları, yap-işlet-devret ve benzeri modellerde ödeme yükümlülükleri garanti edilen kuruluşlar ve hibelerle sınırlı olmak kaydıyla sivil toplum örgütleri.

Önemli tanımlar (md. 3)

• Devlet tahvili: İhraç tarihinde bir yıl (364 gün) ve daha uzun vadeli iç borçlanma senedi. Hazine bonosu: Vadesi bir yıldan kısa (364 güne kadar) olan senet.
• Dış borcun devri: Dış finansmanın, anlaşmanın malî şartlarıyla birlikte ve asıl borçlusu bu kuruluşlar olmak kaydıyla kuruluşlara ve bankalara aktarılması.
• Dış borcun ikrazı: Gerektiğinde anlaşmanın malî şartlarına bağlı kalmaksızın aktarılması.
• Dış borcun tahsisi: Genel bütçeli idarelere, YÖK'e, üniversitelere, KGM, DSİ ve sayılan diğer kuruluşlara anlaşmadaki amaca sadık kalınarak kullandırılması.
• Hazine garantileri: Geri ödeme, yatırım, karşı ve ülke garantisi. Hazine ülke garantisi yabancı ülkelerin sağlayacağı finansman için verilir.
• Garanti ücreti / İkraz ücreti: Her biri bir defaya mahsus alınır.
• Net borç kullanımı: Yıl içindeki iç ve dış borçlanmalardan yıl içinde vadesi gelen anapara ödemelerinin düşülmesiyle bulunan tutar.
• Para piyasası nakit işlemleri: Kısa vadeli nakit ihtiyacı için azami otuz gün vadeli borçlanmalar.
• Özel tertip senet: Karşılığında nakit girişi sağlanmayan senet. Risk hesabı: TCMB nezdinde oluşturulan hesap.
• Tek hazine kurumlar hesabı: İşsizlik Sigortası Fonu hariç kamu idarelerinin malî kaynaklarının toplandığı hesap.
• Sivil toplum örgütü: Kamu yararına hizmet verdiği Cumhurbaşkanı kararıyla tespit edilen, kâr amacı gütmeyen tüzel kişiler.

Sınavda dikkat

• 364 gün sınırı: tahvil 364 gün ve üzeri, bono 364 güne kadar (bir yıldan kısa).
• Devir = malî şartlarla; ikraz = gerektiğinde malî şartlara bağlı kalmaksızın; tahsis = amaca sadık kalarak.
• STK'lar yalnızca hibelerle sınırlı olarak kapsamdadır.