Hazine ve Maliye Bakanlığı

Görev ve teşkilat (md. 217–218)

1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin Hazine ve Maliye Bakanlığı bölümüne göre Bakanlık; maliye ve ekonomi politikalarının hazırlanmasına yardımcı olmak ve uygulamak, genel ve özel bütçeli idarelerin talepleri hâlinde hukuk danışmanlığı ve muhakemat hizmetlerini yürütmek, Devlet hesaplarını tutmak, hazine işlemleri ve kamu finansmanını yürütmek, kambiyo rejimini düzenlemek, suç gelirlerinin aklanmasının önlenmesine ilişkin esasları belirlemek ve kalkınma planı, orta vadeli program ve yıllık programı Strateji ve Bütçe Başkanlığı ile müştereken hazırlamak gibi görevler üstlenir (md. 217). Bakanlık merkez, taşra ve yurtdışı teşkilatından oluşur; Bakan gerek gördüğü illerde merkeze bağlı temsilcilik, şube veya ofis kurabilir (md. 218).

Başlıca hizmet birimleri (md. 219 vd.)

• Başhukuk Müşavirliği ve Muhakemat Genel Müdürlüğü: Hukuk danışmanlığı ve muhakemat; Hazine taşınmazlarının aynına ilişkin davalar; AİHM başvurularında savunma çalışmalarına katılma. İllerde muhakemat müdürü, ilçelerde hazine avukatı dava ve icra işlerinde doğrudan yazışma yetkisine sahiptir.
• Muhasebat Genel Müdürlüğü: Devlet hesaplarının kaydı, saymanlık kurma-kaldırma, merkezi yönetim kesin hesap kanunu teklifinin hazırlık işlemleri, Sayıştay ilamlarına karşı kanun yoluna başvurma.
• Kamu Finansmanı Genel Müdürlüğü: Hazine işlemleri, iç borçlanma (Devlet tahvili, Hazine bonosu), nakit yönetimi, madeni ve hatıra para basımının planlanması, Devlet Borçları Saymanlığı.
• Dış Ekonomik İlişkiler Genel Müdürlüğü: Uluslararası kuruluşlarda temsil, dış kamu borçlanmasının akit işlemleri, AB'den borç ve hibe müzakereleri.
• Finansal Piyasalar ve Kambiyo Genel Müdürlüğü: Kambiyo mevzuatı, yetkili müesseseler, kıymetli madenler aracı kurumlarına izin, faizsiz finans ve girişim sermayesi.
• Diğerleri: Kamu Mali Yönetim ve Dönüşüm, Kamu Sermayeli Kuruluş ve İşletmeler, Ekonomik Programlar ve Araştırmalar, Personel, Bilgi Teknolojileri genel müdürlükleri ile destek ve danışma birimleri.

Denetim ve kurullar

• Teftiş Başkanlığı: Bakanın emri veya onayı ile Bakan adına inceleme, denetim ve soruşturma yapar.
• Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı: Doğrudan Bakana bağlıdır; Denetim, Vergi Kaçakçılığı Denetim, Vergi İadeleri Denetim ve Sektörel Denetim daire başkanlıkları Bakan onayıyla kurulabilir.
• Hazine Kontrolörleri Kurulu Başkanlığı: Doğrudan Bakana bağlıdır; AB fonlarında Denetim Otoritesi sıfatıyla denetim yapar.
• Malî Suçları Araştırma Kurulu (MASAK): Doğrudan Bakana bağlıdır; şüpheli işlem bildirimlerini alır; ciddi şüphede Cumhuriyet savcılığına intikal ettirir. Mutabakat muhtıralarını MASAK Başkanı imzalar, Cumhurbaşkanı kararıyla yürürlüğe girer.
• Malî Suçlarla Mücadele Koordinasyon Kurulu: Hazine ve Maliye Bakan Yardımcısı başkanlığında toplanır; yılda en az iki defa toplanır.
• Vergi Konseyi bir danışma organıdır; Mükellef Hakları Kurulu mükellef haklarına yönelik başvuruları değerlendirir.

Taşra teşkilatı (md. 239, 245–249, Geçici 3)

• Taşra teşkilatı muhasebat ve muhakemat birimlerinden oluşur ve Gelir İdaresi Başkanlığı taşra teşkilatı amiri olan defterdara bağlı çalışır. Bakanlığın eski defterdarlıkları kapatılmış, görevleri GİB'e bağlı defterdarlıklara geçmiştir.
• Muhasebat birimleri: muhasebe müdürlükleri, saymanlık müdürlükleri ve malmüdürlükleri. Malmüdürü, Bakanlığın ilçe teşkilatının amiridir.
• Muhakemat birimleri: muhakemat müdürlükleri ve müdürlük olmayan yerlerde Hazine avukatlığı servisi.

Sınavda dikkat

• VDK, Hazine Kontrolörleri Kurulu ve MASAK doğrudan Bakana bağlıdır.
• Koordinasyon Kurulu: Bakan Yardımcısı başkanlığında, yılda en az iki kez.
• Taşra birimleri GİB'e bağlı defterdara bağlı çalışır; malmüdürü ilçe teşkilatının amiridir.