İçeriğe atla
İl İdaresi ve İçişleri Teşkilatı 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu

Çeşitli Hükümler

Son güncelleme: 7 Ekim 2026 17 soru mevcut

Karar ve tedbirlere aykırılık (md. 66)

İl genel kurulu veya idare kurulları ya da en büyük mülkiye amirleri tarafından kanunların verdiği yetkiye dayanarak alınan ve usulen tebliğ veya ilan olunan karar ve tedbirlerin uygulanmasına muhalefet eden, güçlük çıkaran veya uymayanlar, mahallî mülkî amir tarafından Kabahatler Kanunu'nun 32. maddesi uyarınca cezalandırılır.

Ancak kamu düzenini ve güvenliğini veya kişilerin can ve mal emniyetini tehlikeye düşürecek toplumsal olayların baş göstermesi hâlinde, vali tarafından kamu düzenini sağlamak için alınan ve usulüne göre ilan edilen karar ve tedbirlere aykırı davrananlar üç aydan bir yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır. (Valinin md. 11/C ve kaymakamın md. 32/Ç kararlarına uymayanlar için bu maddeye atıf yapılır.)

Kaldırılan mevzuat ve yürürlük (md. 67–70)

  • Md. 67, 3656 sayılı Kanuna bağlı cetvellerin İçişleri Bakanlığı kısmındaki kadro değişikliğini düzenler.
  • 1426 sayılı Vilayet İdaresi Kanunu ile ek ve değişiklikleri ve bu Kanuna aykırı bütün kanun ve tüzük hükümleri yürürlükten kaldırılmıştır (md. 68).
  • Kanun 31 Temmuz 1949 tarihinde yürürlüğe girmiştir (md. 69).
  • Kanunu Bakanlar Kurulu (bugün Cumhurbaşkanı) yürütür (md. 70).

Hava meydanı, liman ve sınır kapıları (Ek md. 1)

  • Vali; sivil hava meydanları, limanlar ve sınır kapılarında güvenliğin sağlanması, giriş-çıkış hizmetlerinin düzenli yürütülmesi ve kuruluşlar arası işbirliği için gerekli önlemleri alır ve kuruluşları denetler.
  • İçişleri Bakanlığının uygun göreceği bu yerlerde vali tarafından mülki idare amiri görevlendirilir; vali yetkilerinin tamamını veya bir kısmını ona devredebilir. Buradaki kuruluşlar görevli mülki idare amirine karşı sorumludur.
  • Görevli mülki idare amiri, kaçakçılık ve gümrük mevzuatının arama hükümleri saklı kalmak üzere binaları, uçakları, gemileri, taşıtları, yolcuları ve personeli aratabilir. Arama emri yazılı verilir ve aramanın kimlerce yapılacağını gösterir; ivedi durumlarda sözlü emir derhal yerine getirilir ve en kısa zamanda yazılı olarak teyit edilir.
  • Personel hakkında değerlendirme raporu düzenleyebilir, disiplin kovuşturması yaptırabilir, gerekirse uyarma ve kınama verebilir; diğer cezalar için öneride bulunur; mazeret izni verir, yıllık izin için görüş bildirir.
  • Yazışmalara aracılık eder; ancak kuruluşlar teknik, istatistiki ve mali konularda kendi kuruluşlarıyla doğrudan yazışır.
  • Emniyet, jandarma, sınır birlikleri, gümrük ve diğer kuruluşlar elde ettikleri bilgileri mülki idare amirine iletir. Uygulama düzeni, İçişleri Bakanlığınca hazırlanıp Cumhurbaşkanınca yürürlüğe konulan yönetmelikle düzenlenir.

Abone ve konum bilgisi (Ek md. 2)

  • Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu, afet ve acil durumlarda arama, kurtarma ve müdahale kapsamında, etkilenen kişilerle sınırlı olarak AFAD Başkanlığının veya ilgili valiliğin ihtiyaç duyduğu telefon abone ve konum bilgilerini gecikmeksizin karşılar.
  • 112 acil çağrı merkezlerine yapılan çağrılarda, arayan kişiye ulaşmak amacıyla ve arama zamanıyla sınırlı olarak 112 merkezlerinin veya valiliğin ihtiyaç duyduğu bilgiler karşılanır.
  • Bu kapsamda elde edilen veriler başka amaçlar için kullanılamaz.

Geçici maddeler

  • Bucak teşkilatı bütçe ödeneği oranında ve uygun görülen illerde peyderpey kurulur; bucak meclis ve komisyonları ancak teşkilatı tamamlanan bucaklarda kurulur (Geçici 1).
  • Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte Danıştayda görülmekte olan idari davalar önceki hükümlere göre sonuçlandırılır (Geçici 4).
  • 11. maddenin (J) fıkrasının beşinci ve altıncı bentleri, daha önce 11/D ve 3201 sayılı Kanun md. 1 uyarınca görevlendirilmiş personel hakkında da uygulanır (Geçici 5).

Sınavda dikkat

  • Genel kural: karar ve tedbirlere uymayana Kabahatler Kanunu md. 32 uyarınca idari yaptırım; toplumsal olaylarda valinin kararlarına aykırılık ise 3 ay – 1 yıl hapis.
  • Ek md. 1'de mülki idare amirini vali görevlendirir; yerleri İçişleri Bakanlığı uygun görür.
  • Görevli mülki idare amiri yalnız uyarma ve kınama verebilir; yıllık izin vermez, görüş bildirir.
  • Ek md. 2 verileri yalnız belirtilen amaçla kullanılabilir.

Bu konudan soru çöz

Bu konuda 17 soru var. Çözdüklerin netine işlenir, yanlışların akıllı tekrar kutusuna girer.

Aynı ünitedeki konular