I - Bucak idare ve teşkilatı

Bucağın tanımı (md. 41)

Bucak; coğrafya, ekonomi, güvenlik ve mahalli hizmet bakımlarından aralarında münasebet bulunan kasaba ve köylerden meydana gelen bir idare bölümüdür.

Bucak müdürünün görevleri (md. 42)

Bucak müdürü, bucakta en büyük Hükümet memuru ve temsilcisidir. Bu sıfatla:

• Bucağın genel idaresinden sorumludur.
• Kanun, tüzük, yönetmelik ve Hükümet kararlarının yayınlanmasını ve uygulanmasını sağlar.
• Kaymakamlar bucağa ait işleri doğrudan bucak müdürüne yazar; bucak müdürü bağlı olduğu kaymakamlıkla yazışır.
• Emirler bucak teşkilatındaki dairelere bucak müdürü vasıtasıyla tebliğ edilir.
• Adli ve askeri teşkilat dışındaki bucak daireleri, belediye ve köy idareleri bucak müdürünün gözetim ve teftişi altındadır.
• Disiplin: savunma alarak yalnız uyarma cezası verir; bu ceza kesindir ve tebliğ tarihinden itibaren sicile geçer. Daha ağır cezalar ve takdirname için vali ve kaymakama teklifte bulunur.
• Cumhuriyet Bayramlarında bucaktaki törene başkanlık eder.

Güvenlik ve olağanüstü durumlar (md. 43–44)

• Bucağın güven ve düzeninin korunmasından bucak müdürü sorumludur; genel ve özel kolluk kuvvetleri onun emri altındadır ve emirlerini yerine getirmeye mecburdur.
• Su baskını, kıtlık, yangın, deprem gibi afetlerde durumu kaymakama bildirir ve gereken tedbirleri alır.
• Silahlı ayaklanma gibi olaylarda tedbir alıp kolluğu harekete geçirir, kaymakamı haberdar eder ve yardım ister. Kaymakamla haberleşme mümkün değilse en yakın idare üstüne bildirir ve valiliğin haberdar edilmesini ister.

Dolaşma görevi (md. 46)

Bucak müdürü her yıl bucağın bütün köy ve kasabalarını en az birer kere dolaşır; halkın başvuru ve şikâyetlerini dinler, yetkisindeki işleri yapar, yapamadıklarını kaymakama bildirir.

Atanma ve nitelikler (md. 47–49)

• Bucak (nahiye) müdürleri İçişleri Bakanlığınca 8. maddenin (B) fıkrasına göre valilikler emrine atanır.
• İlk defa bucak müdürü olabilmek için: en az lise veya dengi okul mezunu olmak; askerlik hizmetini fiilen bitirmiş ve yaşı 30'u geçmemiş olmak; her iklimde görev yapabileceği hastane sağlık kurullarınca onaylanmış olmak.
• Bu nitelikleri taşıyanlar adaylığa atanır ve Bakanlığın merkez ve il teşkilatında 6 ay çalıştırılır; yeterliği onaylananlar Meslek Kursuna alınır. Kurs süresi bir yıldır. Kursu başaranlar asaleten atanır; adaylıkta yeterliği onaylanmayan veya kursta başarısız olanların görevine son verilir.

Bucak teşkilatı, meclis ve komisyonu (md. 51–56)

• Bucaklarda Bakanlıklarca gönderilen doktor, veteriner, tarım memuru, fen memuru, sağlık memuru, ebe, tapu ve nüfus kâtibi gibi teşkilat bulunur.
• Köy ve kasabaların ortak mahalli ihtiyaçları için bucak müdürünün başkanlığında bir bucak meclisi ve bir bucak komisyonu bulunur.
• Meclis, bucağa bağlı belediye meclisleri ve köy ihtiyar kurullarının seçtiği birer üyeden oluşur; bucağın doktoru (yoksa sağlık memuru), veterineri, ziraat muallimi ve başöğretmenleri tabii üyedir.
• Kasaba ve köy sayısı 12'den azsa, seçilen üye sayısı 12'den az olmamak üzere eşit sayıda üye seçilir.
• Seçilen üyelerin görevi dört yıl sürer, yeniden seçilebilirler; başkanlık ve üyelikler fahridir.
• Vali ve kaymakamlar, il ve ilçe merkez bucağının meclis ve komisyonuna başkanlık eder; ilçeye bağlı bucaklarınkine de gerekli gördüklerinde başkanlık edebilirler.
• Meclis yılda bir defa Ekim ayının başında toplanır; toplantı süresini meclis belirler.
• Meclis bir yıl için kendi üyeleri arasından dört üyeli bucak komisyonu seçer; başkanı bucak müdürüdür; komisyon en az ayda bir toplanır ve meclis toplantıda değilken onun görevini yapar.
• Köy ve belediyeler ortak işler için birlik kurarsa bucak meclisi ve komisyonu birliğin karar ve murakabe organı, bucak müdürü icra organı olur; birliğin kuruluşu valinin tasdikıyla tamamlanır.

Sınavda dikkat

• Disiplin yetkisi kademelidir: bucak müdürü uyarma; kaymakam uyarma ve kınama; vali bunlara ek olarak beş güne kadar aylıktan kesme.
• Adaylık 6 ay, meslek kursu 1 yıl; yaş sınırı 30.
• Meclis üyeliği 4 yıl; komisyon 1 yıl için seçilir ve 4 üyelidir.
• Meclis yılda bir kez Ekim başında; komisyon ayda en az bir kez toplanır.