İçişleri Bakanlığı

Bakanlığın görevleri (1 sayılı CBK md. 254)

• Bağlı iç güvenlik kuruluşlarını idare ederek ülke ve milletin bölünmez bütünlüğünü, iç güvenliği ve asayişi, kamu düzenini ve genel ahlakı, Anayasadaki hak ve hürriyetleri korumak,
• sınır, kıyı ve karasularının muhafaza ve emniyetini sağlamak,
• karayollarında trafik düzenini sağlamak ve denetlemek,
• suç işlenmesini önlemek, suçluları takip etmek ve yakalamak; her türlü kaçakçılığı men ve takip etmek,
• iç politika ile il ve ilçelerin durumu hakkında değerlendirme yapıp Cumhurbaşkanına teklifte bulunmak,
• nüfus ve vatandaşlık ile pasaport hizmetlerini yürütmek.

Bakanlık merkez, taşra ve yurtdışı teşkilatından oluşur (md. 255).

Hizmet birimleri (md. 256)

İller İdaresi GM, Nüfus ve Vatandaşlık İşleri GM, Personel GM, Hukuk Hizmetleri GM, Bilgi Teknolojileri GM, Teftiş Kurulu Başkanlığı, Strateji Geliştirme Başkanlığı, Kaçakçılık İstihbarat, Harekat ve Bilgi Toplama Dairesi Başkanlığı, Sivil Toplumla İlişkiler GM, Güvenlik ve Acil Durumlar Koordinasyon Merkezi, Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Dairesi Başkanlığı, Eğitim Dairesi Başkanlığı, Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı, İç Güvenlik Stratejileri Dairesi Başkanlığı, Acil Durumlar ve Savunma Planlaması Dairesi Başkanlığı, Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği ve Özel Kalem Müdürlüğü.

Birimlerin ayırt edici görevleri

• İller İdaresi GM (md. 257): mülki idare birimlerinin kurulması, kaldırılması, sınır ve ad değişiklikleri; yardım toplama ve taşınmaz mal zilyetliği mevzuatının takibi; mülki protokol ve merasim hizmetleri.
• Nüfus ve Vatandaşlık İşleri GM (md. 258): nüfus bilgi bankası, kayıt düzeltme ve silme, vatandaşlık ve göçmen kabulü işlemleri, nüfus cüzdanlarının geçerlilik tarihlerini belirleme; pasaport ve sürücü belgelerinde yer alacak bilgiler ile biyometrik verilerin belirlenmesi.
• Personel GM (md. 259): personel planlaması; atama, özlük ve emeklilik işleri.
• Hukuk Hizmetleri GM (md. 259/A): 659 sayılı KHK'ya göre hukuk birimlerinin görevleri.
• Bilgi Teknolojileri GM (md. 259/B): bilişim altyapısı, yerlilik ve millilik, siber güvenlik, yapay zekâ ve büyük veri, e-imza, dijital arşiv, e-Devlet desteği.
• Teftiş Kurulu Başkanlığı (md. 260): Bakanın emri veya onayı üzerine merkez, il, ilçe ve mahalli idarelerin teftişi; mahalli idare organları hakkında inceleme ve soruşturma; Bakanlığın mahalli idareler üzerindeki vesayet yetkisinin uygulanmasını sağlama.
• Strateji Geliştirme Başkanlığı (md. 261): 5018 sayılı Kanun kapsamındaki strateji ve mali hizmetler.
• Kaçakçılık İstihbarat, Harekat ve Bilgi Toplama D.B. (md. 262): kaçakçılık istihbaratını Devlet çapında toplama; ele geçmeyen suçlular, çalınan taşıtlar, ateşli silahlar ve kimlik belgelerinin kayıtları.
• Sivil Toplumla İlişkiler GM (md. 263): dernekler, şubeler, üst kuruluşlar ve yabancı kuruluşların Türkiye'deki şube ve temsilcilikleri; yardım toplama; 5253 sayılı Kanun kapsamındaki platformlar.
• Güvenlik ve Acil Durumlar Koordinasyon Merkezi (md. 263/A): güvenlik odaklı koordinasyon ve acil durum planlaması.
• Acil Durumlar ve Savunma Planlaması D.B. (md. 268): afet, sivil savunma, seferberlik ve savaş hâli işleri; Bakanlığı AFAD Afet ve Acil Durum Yönetim Merkezinde temsil.
• Destek Hizmetleri D.B. (md. 266): malzeme, kiralama, valilik ve kaymakamlık binalarının yapım programı, iç ve dış protokol, genel evrak ve arşiv.
• Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği (md. 269): basın ilişkileri ve bilgi edinme başvuruları.
• Özel Kalem (md. 270): Bakanın yazışmaları, protokol ve tören işleri.

Taşra teşkilatı ve YİKOB (md. 271–273)

• İllerde il nüfus ve vatandaşlık müdürlükleri, ilçelerde ilçe nüfus müdürlükleri kurulabilir; illerde İl Sosyal Etüt ve Proje Müdürlüğü kurulmuştur.
• 112 Acil Çağrı merkezleri büyükşehir illerinde yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığı bünyesinde, diğer illerde valilikler bünyesinde kurulur; yönetmeliği Sağlık Bakanlığının uygun görüşü alınarak İçişleri Bakanlığı çıkarır.
• Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı: büyükşehir belediyesi bulunan illerde, valiye bağlı, kamu tüzel kişiliğini haiz ve özel bütçeli; sevk ve idaresi vali veya görevlendirdiği vali yardımcısındadır. Taşra birimleri hakkındaki yıllık raporu, valinin değerlendirmesiyle takip eden yılın şubat ayı sonuna kadar Cumhurbaşkanlığına ve ilgili bakanlığa gönderir.

Personel (md. 275–276)

Merkezde 657 sayılı Kanunun ek 41. maddesine göre İçişleri Uzmanı, illerde ek 44. maddesine göre İl Planlama Uzmanı; 375 sayılı KHK ek 24. maddesine göre Dernekler Denetçisi ve Mahalli İdareler Kontrolörü istihdam edilebilir.

Sınavda dikkat

• Mülki protokol ve merasim: İller İdaresi GM; Bakanlığın iç ve dış protokolü: Destek Hizmetleri; Bakanın protokolü: Özel Kalem.
• Sürücü belgesindeki bilgiler ve biyometrik veri: Nüfus ve Vatandaşlık İşleri GM.
• Bilgi edinme başvuruları: Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği.
• Teftiş Kurulu kendiliğinden değil, Bakanın emri veya onayı üzerine çalışır.
• YİKOB raporu: yıllık, şubat sonuna kadar.