Savunma Haklarının Kullanılması, Kültür ve Sanat Etkinliklerine Katılma, İfade Özgürlüğü

Avukat ve noterle görüşme (md. 59)

Hükümlü, avukatlık mesleğinin icrası çerçevesinde avukatlarıyla vekâletname olmaksızın en çok üç kez görüşebilir. Avukat ve noterle görüşme; meslek kimliğinin ibrazı üzerine, tatil günleri dışında ve çalışma saatleri içinde, bu iş için ayrılan yerlerde, konuşulanların duyulamayacağı ancak güvenlik nedeniyle görülebileceği biçimde yapılır. Avukatlar, vekâletnameleri olsa da aynı anda birden fazla hükümlüyle görüşemez.

• Görüşme sırasında hükümlü ile avukat arasında verilen belgeler, dosyalar ve tutulan kayıtlar incelenemez; görüşme dinlenemez ve kayda alınamaz.

Terör ve örgüt suçlarında kısıtlama (md. 59/5-11)

TCK md. 220 ve İkinci Kitap Dördüncü Kısım Dördüncü, Beşinci, Altıncı ve Yedinci Bölümlerindeki suçlar ile 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamındaki suçlardan mahkûm olanların avukat görüşmelerinde; güvenliğin tehlikeye düşürüldüğüne, örgütlerin yönlendirildiğine veya örgütlere mesaj iletildiğine ilişkin bilgi, bulgu ya da belge elde edilirse Cumhuriyet başsavcılığının istemi ve infaz hâkiminin kararıyla üç ay süreyle:

• görüşmeler teknik cihazla sesli veya görüntülü kaydedilebilir,
• görüşmede görevli hazır bulundurulabilir,
• belge ve kayıtlara elkonulabilir,
• görüşme gün ve saatleri sınırlandırılabilir.

İnfaz hâkimliği bu süreyi üç aydan fazla olmamak üzere müteaddit defa uzatabilir; kısaltılmasına veya sonlandırılmasına da karar verebilir. Görüşmenin bu amaçla yapıldığı anlaşılırsa görüşmeye derhal son verilir ve gerekçeli tutanak tutulur; taraflar görüşmeden önce uyarılır. Tutanak tutulursa başsavcılığın istemiyle hükümlünün avukatlarıyla görüşmesi infaz hâkimince altı ay süreyle yasaklanabilir; karar hükümlüye ve yeni avukat görevlendirilmesi için baro başkanlığına derhal bildirilir. Kararlara karşı 4675 sayılı Kanuna göre itiraz edilebilir. Tutuklular hakkında karar vermeye soruşturmada sulh ceza hâkimi, kovuşturmada mahkeme yetkilidir.

Yabancı avukatla görüşme (md. 59/12)

Uluslararası sözleşmelere ve karşılıklılık esasına uygun olarak hükümlüler, yabancı avukatlarıyla davayla sınırlı ve vekâletname sunarak görüşebilir. Vekâletnamesi olmayan yabancı avukat, Türkiye barolarına kayıtlı bir avukatla birlikte görüşebilir.

Kültür ve sanat etkinlikleri, ifade özgürlüğü (md. 60)

Olanaklar elverdiğince kültür ve sanat programları hazırlanır. Temel hedef, hükümlülerin ifade yeteneklerini geliştirmeleri ve bilgilerini artırmalarıdır. Programlar, Adalet Bakanlığınca belirlenen esaslara göre kurum en üst amiri tarafından düzenlenir.

Kütüphane (md. 61)

Kurumun büyüklüğüne göre kütüphane veya kitaplık oluşturulur. Hükümlüler, kamu kurum ve kuruluşlarına bağlı kütüphanelerdeki ve 62. maddedeki şartları taşıyan yayınlardan da yararlandırılabilir. Hizmet gezici kitaplıklarla da verilebilir.

Süreli ve süresiz yayınlar (md. 62)

• Hükümlü, mahkemelerce yasaklanmamış yayınlardan bedelini ödeyerek yararlanır.
• Resmî kurumlar, üniversiteler, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, Cumhurbaşkanınca vergi muafiyeti tanınan vakıflar ve kamu yararına çalışan dernekler tarafından çıkarılan yayınlar ücretsiz ve serbestçe verilir.
• Eğitim ve öğretimine devam edenlerin ders kitapları denetlenemez.
• Basın İlân Kurumu aracılığıyla resmî ilan ve reklam yayınlama hakkı bulunmayan gazeteler kuruma kabul edilmez; ilan ve reklamın geçici kesilmesi bu hükmün dışındadır. Yabancı dildeki gazete ve dergilerin kabulünde Adalet Bakanlığı yetkilidir.

Sınavda dikkat

• Vekâletnamesiz görüşme sınırı üç kezdir; vekâletname olsa da aynı anda birden fazla hükümlüyle görüşülemez.
• Kısıtlama tedbiri üç ay; avukat görüşme yasağı altı aydır. İkisinde de istem başsavcılıktan, karar infaz hâkiminden gelir.
• Tutuklularda yetkili merci soruşturmada sulh ceza hâkimi, kovuşturmada mahkemedir.
• Kültür-sanat programını kurum en üst amiri düzenler; yabancı dildeki yayınların kabulünde Adalet Bakanlığı yetkilidir.