Genel Hükümler

Amaç (md. 1)

5429 sayılı Türkiye İstatistik Kanununun amacı; resmî istatistiklerin üretimine ve organizasyonuna ilişkin temel ilkeleri ve standartları belirlemek; ülkenin ihtiyaç duyduğu alanlarda veri ve bilgilerin derlenmesini, değerlendirilmesini, istatistiklerin üretilmesini, yayımlanmasını ve dağıtımını sağlamak; Resmî İstatistik Programında istatistik sürecine dâhil kurum ve kuruluşlar arasında koordinasyonu sağlamaktır.

Kurumsal tanımlar (md. 2)

• Kurum: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK); Konsey: İstatistik Konseyi; Başkanlık / Başkan: TÜİK Başkanlığı / Başkanı; Program: Resmî İstatistik Programı.
• Kurum ve kuruluşlar: Cumhurbaşkanlığı ve bakanlıklar ile bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşları; mahallî idareler, birlik ve şirketleri; TCMB, İstanbul Menkul Kıymetler Borsası ve üniversiteler dâhil tüzel kişiliği haiz diğer kuruluşlar; kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları.

İstatistiki kavramlar (md. 2)

• Resmî istatistik: TÜİK veya Programda yer alan konularda istatistik üretecek kurumlarca derlenen verilerin kitle özelliklerini ortaya koymak amacıyla işlenmesiyle elde edilen bilgi.
• İstatistiki birim: sayım veya örneklemeye konu olan, hakkında veri toplanacak gerçek ve tüzel kişiler ile kurumlar.
• Kitle: sayım veya örneklemeye konu birim veya alt birimlerin tamamı.
• Sayım: kitle özelliklerini ortaya koymak üzere ilgili tüm istatistiki birimlerden veri derlenmesi.
• Örnekleme: kitleyi temsil etmek üzere belli sayıda birimin seçilmesi.
• Ulusal kayıt sistemi: kurumların idari kayıtlarının standartlaştırılarak tanımlanmış tek bir numara vasıtasıyla diğer kurumların kayıtlarıyla konuşabilirliğinin sağlandığı veri tabanı sistemi.
• Alan çalışması: birimle görüşülmesi, bilgilerin anket formuna aktarılması ve formların Başkanlığa teslimine kadar geçen sürede yapılan çalışmalar.
• Veri: anket veya idari kayıtlar yoluyla elde edilen nicel ve/veya nitel bilgiler; bireysel veri: birimlerin özellikleriyle birlikte tanımlandığı veri.

Gizlilik kavramları (md. 2)

• Doğrudan tanınma: kimliğin adı, adresi veya resmen verilmiş ve genel olarak bilinen kimlik numarası ile ortaya çıkarılması.
• Dolaylı tanınma: kimliğin doğrudan tanımlamada yer almayan diğer özelliklerinden faydalanılarak ortaya çıkarılması.
• Gizli veri: birimin doğrudan veya dolaylı tanınmasına ve bireysel bilgilerin açığa çıkmasına imkân sağlayan, bireysel veya tablo hâlinde saklı tutulan veri.
• İstatistik amaçlı kullanım: verilerin sadece istatistiki tabloların oluşturulması ve analizler için kullanımı.
• Dağıtım: kullanılan şekil ve araçlara bakılmaksızın istatistiki bilgilerin kullanıcılara sunulması.

Sınavda dikkat

• Sayım = tüm birimler; örnekleme = temsilî belli sayıda birim; kitle = birimlerin tamamı.
• Ad, adres, kimlik numarasıyla tanıma doğrudan; diğer özelliklerle tanıma dolaylıdır.
• Gizli veri tablo hâlinde de olabilir.
• TCMB ve üniversiteler "kurum ve kuruluşlar" tanımına girer.