KGM'nin kuruluşu, görev ve yetkileri ve teşkilatı

Amaç ve kuruluş (md. 208-210)

4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin ilgili bölümü; karayolları ağının ulaştırma ana planı ve stratejik plan çerçevesinde ulusal düzeyde geliştirilmesini, karayolları ve ilgili altyapının ekonomik ve sosyal gelişmeye uygun, diğer ulaşım sistemleriyle uyumlu, güvenli ve çevreye duyarlı şekilde yapılmasını ve Karayolları Genel Müdürlüğünün (KGM) teşkilat ve görevlerini düzenler.

• KGM; Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığına bağlı, kamu tüzel kişiliğini haiz, merkezi Ankara'da olan özel bütçeli bir kuruluştur.
• Tanımlarda Bakan ve Bakanlık, Ulaştırma ve Altyapı Bakanı ve Bakanlığıdır.

Görev ve yetkiler (md. 211)

• Otoyol, Devlet ve il yolları ağına giren güzergâhlar ve değişikliklerine ilişkin planları hazırlamak veya hazırlatmak.
• Karayollarını yapmak, yaptırmak, sürekli bakım altında bulundurmak, onarmak, işletmek veya işlettirmek; teknik şartları ve şartnameleri hazırlamak.
• Otoyollar ile üzerindeki bakım, işletme ve hizmet tesislerinin yapımı, bakımı ve işletmesini yapmak veya yaptırmak ve denetlemek.
• Karayollarının kullanılması, teknik emniyeti ve korunmasına yönelik kurallar ile tüm karayollarındaki işaretleme standartlarını uluslararası uygulamaları da dikkate alarak tespit etmek, yayımlamak ve kontrol etmek.
• Garaj, atölye, laboratuvar, dinlenme yeri, lojman, telsiz ve haberleşme şebekeleri, eğitim ve sosyal tesisler kurmak ve işletmek.
• Yol temizliği, çevre düzenlemesi, yol boyu ağaçlandırma ve peyzaj; tarihi köprülerin bakım ve onarımı.
• Gerekli taşınmazları kamulaştırmak, satın almak, trampa etmek, kiralamak ve gerektiğinde geçici olarak işgal etmek; sınır çizgisi içindeki uygun alanları kiraya vermek, irtifak hakkı, kullanma izni veya ön izin vermek.
• Talep hâlinde ve ücret karşılığında kamu ve özel sektöre eğitim hizmeti vermek.
• 3996 sayılı Yap-İşlet-Devret Kanunu ve 3465 sayılı Kanun kapsamında görevlendirilen şirketlere, ihale aşamasında ilan edilmek kaydıyla gerektiğinde ortak olmak.

Teşkilat yapısı (md. 212-213)

• KGM merkez ve taşra teşkilatından oluşur. Taşra teşkilatı: bölge müdürlüğü, ikmal müdürlüğü, atölye müdürlüğü ve bölge müdürlüğüne bağlı teknik, idari ve bakım şube müdürlüğü, başmühendislik ve şeflikler.
• Taşra alt birimlerinin yer ve sınırlarını belirlemeye ve değiştirmeye Genel Müdürün teklifi üzerine Bakan yetkilidir.
• Gerekli merkezlerde tamir atölyeleri ile test ve AR-GE laboratuvarları açmaya Genel Müdürlüğün teklifi üzerine Bakan yetkilidir.
• Genel Müdür KGM'yi temsil eder, en üst yöneticidir; merkez ve taşra teşkilatının faaliyet, işlem ve hesaplarını denetlemekle görevli, yetkili ve sorumludur.
• Genel Müdüre yardımcı olmak üzere en fazla dört Genel Müdür Yardımcısı atanır.

Hizmet birimleri (md. 214-216)

Merkez birimleri: Etüt, Proje ve Çevre; Araştırma ve Geliştirme; Yol Yapım; Tesisler ve Bakım; Trafik Güvenliği; İşletmeler; Makine ve İkmal; Sanat Yapıları; Taşınmazlar; Program ve İzleme; Strateji Geliştirme; Personel; Destek Hizmetleri; Bilgi Teknolojileri Dairesi Başkanlıkları ile Teftiş Kurulu Başkanlığı ve Hukuk Müşavirliği. Birimlerin görevleri yönetmelikle düzenlenir.

• Teftiş Kurulu Başkanlığı: Genel Müdürün emri veya onayı üzerine Genel Müdür adına teftiş, ön inceleme, inceleme ve soruşturma yapar; raporları Başkanlık görüşüyle Genel Müdürlük makamına sunar.
• Hukuk Müşavirliği: 659 sayılı KHK'ya göre hukuk birimlerine verilen görevler.

Sınavda dikkat

• KGM: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığına bağlı, özel bütçeli, tüzel kişilikli, merkezi Ankara.
• Genel Müdür Yardımcısı en fazla dört.
• Taşra: bölge, ikmal, atölye müdürlükleri; il müdürlüğü yoktur.
• Teftiş: Genel Müdürün emri veya onayı.