Belediye Bütçesi

Bütçenin niteliği (md. 61)

Belediye bütçesi, stratejik plan ve performans programına uygun olarak hazırlanır; belediyenin malî yıl ve izleyen iki yıl içindeki gelir ve gider tahminlerini gösterir, gelirlerin toplanmasına ve harcamaların yapılmasına izin verir.

• Bütçeye ayrıntılı harcama programları ile finansman programları eklenir.
• Bütçe yılı Devlet malî yılı ile aynıdır.
• Bütçe dışı harcama yapılamaz.
• Belediye başkanı ve harcama yetkisi verilen görevliler ödeneklerin verimli, tutumlu ve yerinde harcanmasından sorumludur.

Hazırlanma ve kabul takvimi (md. 62)

1. Belediye başkanı bütçe tasarısını hazırlar ve eylül ayının birinci gününden önce encümene sunar; tasarı aynı zamanda Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına gönderilir.
2. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı belediye bütçe tahminlerini konsolide eder ve merkezi yönetim bütçe tasarısına eklenmek üzere eylül ayı sonuna kadar Hazine ve Maliye Bakanlığına bildirir.
3. Encümen bütçeyi inceler, görüşüyle birlikte kasım ayının birinci gününden önce belediye meclisine sunar.
4. Meclis tasarıyı yılbaşından önce, aynen veya değiştirerek kabul eder; ancak bütçe denkliğini bozacak biçimde gider artırıcı ve gelir azaltıcı değişiklik yapamaz.
5. Kabul edilen bütçe malî yılbaşından itibaren yürürlüğe girer.

Harcama yetkilisi (md. 63)

Bütçeyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisi harcama yetkilisidir.

Kesinhesap (md. 64)

Kesinhesap, belediye başkanı tarafından hesap döneminin bitiminden sonra nisan ayı içinde encümene sunulur ve belediye meclisinin mayıs ayı toplantısında görüşülerek karara bağlanır. Kesinhesabın görüşülmesi ve kesinleşmesinde bütçeye ilişkin hükümler uygulanır.

Bütçe sistemi (md. 65)

Bütçe ve muhasebe işlemlerine ilişkin esaslar Hazine ve Maliye Bakanlığının görüşü alınarak Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından çıkarılan yönetmelikle düzenlenir.

Geçmiş yıl bütçesinin devamı (md. 66)

Yeni yıl bütçesi herhangi bir nedenle kesinleşmemişse, yeni bütçe kesinleşinceye kadar geçen yıl bütçesi uygulanır. Bütçenin kabulüne kadar yapılan işlemler yeni yıl bütçesine göre yapılmış sayılır.

Gelecek yıllara yaygın hizmet yüklenmeleri (md. 67)

Belediyede belediye meclisinin, bağlı kuruluşlarda yetkili organın kararıyla park, bahçe, refüj, kaldırım ve havuz bakımı; araç kiralama, kontrollük, temizlik, güvenlik ve yemek hizmetleri; makine-teçhizat bakımı; bilgisayar ve santral hizmetleri; sağlık destek hizmetleri; fuar ve sergi hizmetleri; baraj, arıtma ve katı atık tesisi hizmetleri; kanal bakımı, asfalt, sinyalizasyon, aydınlatma ve sayaç işleri; toplu ulaşım ve sosyal tesis işletmesi gibi işler, süresi ilk mahallî idareler genel seçimlerini izleyen altıncı ayın sonunu geçmemek üzere ihale yoluyla üçüncü şahıslara gördürülebilir.

Sınavda dikkat

• Takvim: başkan → encümen 1 Eylül'den önce; Bakanlık → Maliye eylül sonu; encümen → meclis 1 Kasım'dan önce; meclis kabul yılbaşından önce.
• Kesinhesap: nisanda encümene, mayıs toplantısında mecliste.
• Meclis bütçede değişiklik yapabilir ama denkliği bozamaz.
• Bütçe kesinleşmezse geçen yıl bütçesi uygulanır.
• Yaygın yüklenmelerde süre sınırı: ilk mahallî seçimleri izleyen altıncı ayın sonu.

Not: Kanun metnindeki “Çevre ve Şehircilik Bakanlığı” ibaresi 2021'de Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı olarak değişmiştir; 1 sayılı CBK geçici md. 1(2).

Not: Kanun metnindeki “Maliye Bakanlığı” ibaresi 2018'den beri Hazine ve Maliye Bakanlığı olarak anlaşılır.