İl Özel İdaresi Bütçesi

Bütçenin niteliği (md. 44)

İlin stratejik planına uygun hazırlanan bütçe, il özel idaresinin malî yıl ve izleyen iki yıl içindeki gelir ve gider tahminlerini gösterir; gelirlerin toplanmasına ve harcamaların yapılmasına izin verir.

• Bütçeye ayrıntılı harcama ve finansman programları eklenir.
• Bütçe yılı Devlet malî yılı ile aynıdır.
• Bütçe dışı harcama yapılamaz.
• Vali ve harcama yetkisi verilen görevliler ödeneklerin verimli, tutumlu ve yerinde harcanmasından sorumludur.

Hazırlanma ve kabul (md. 45)

1. Vali bütçe tasarısını hazırlar ve eylül ayı başında il encümenine sunar.
2. Encümen bütçeyi inceler, görüşüyle birlikte kasım ayının birinci gününden önce il genel meclisine sunar.
3. İl genel meclisi tasarıyı yıl başından önce aynen veya değiştirerek kabul eder; ancak bütçe denkliğini bozacak biçimde gider artırıcı ve gelir azaltıcı değişiklik yapamaz.
4. Bütçe süresi içinde kesinleşmezse vali, görüşüyle birlikte durumu İçişleri Bakanlığına bildirir; İçişleri Bakanının otuz gün içinde vereceği karar kesindir.

Harcama yetkilisi (md. 46)

Ödenek tahsis edilen her harcama biriminin en üst yöneticisi harcama yetkilisidir. İlçelerde bu yetkiyi kaymakam kullanır. İlçelere gönderilecek ödeneklerin il özel idaresi malî kontrol yetkilisi tarafından vize edilmesi yeterlidir; harcama sırasında ayrıca harcama öncesi kontrol yapılmaz.

Kesin hesap (md. 47)

Kesin hesap, vali tarafından hesap döneminin bitiminden sonra gelen mart ayı içinde encümene sunulur ve il genel meclisinin mayıs ayı toplantısında karara bağlanır. Görüşme ve kesinleşmede bütçeye ilişkin hükümler uygulanır.

Bütçe ve muhasebe yönetmeliği (md. 48)

Bütçe ve muhasebe işlemlerine ilişkin esaslar Hazine ve Maliye Bakanlığının görüşü alınarak İçişleri Bakanlığı tarafından çıkarılan yönetmelikle düzenlenir (belediyede Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı).

Geçmiş yıl bütçesi (md. 49)

Yeni yıl bütçesi kesinleşmemişse yeni bütçe kesinleşinceye kadar geçen yıl bütçesi uygulanır; bu sürede yapılan işlemler yeni yıl bütçesine göre yapılmış sayılır.

Gelecek yıllara yaygın yüklenmeler (md. 50)

İl genel meclisinin (bağlı kuruluşlarda yetkili organın) kararıyla park, bahçe ve havuz bakımı; araç kiralama, kontrollük, temizlik ve yemek hizmetleri; araç, bilgisayar, faks, fotokopi ve diğer teknolojik ürünlerin bakım ve onarımı, süresi ilk mahallî idareler genel seçimlerini izleyen üçüncü ayın sonunu geçmemek üzere ihale yoluyla üçüncü şahıslara gördürülebilir (belediyede altıncı ay).

Sınavda dikkat

• Takvim: vali → encümen eylül başı; encümen → meclis 1 Kasım'dan önce; meclis kabul yılbaşından önce.
• Kesinleşmezse: İçişleri Bakanı 30 gün içinde kesin karar verir.
• Kesin hesap: martta encümene (belediyede nisan), mayısta mecliste.
• İlçelerde harcama yetkilisi kaymakam.
• Yaygın yüklenme sınırı: seçimleri izleyen üçüncü ayın sonu.

Not: Kanun metnindeki “Çevre ve Şehircilik Bakanlığı” ibaresi 2021'de Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı olarak değişmiştir; 1 sayılı CBK geçici md. 1(2).

Not: Kanun metnindeki “Maliye Bakanlığı” ibaresi 2018'den beri Hazine ve Maliye Bakanlığı olarak anlaşılır.