Milli Eğitim Bakanlığı

Görevler (md. 301) ve teşkilat (md. 302)

1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin (CBK) Millî Eğitim Bakanlığı bölümüne göre Bakanlık; okul öncesi, ilk ve orta öğretim çağındaki öğrencileri geleceğe hazırlayan programları tasarlar ve günceller, eğitimin her kademesi için ulusal politika ve stratejileri belirler, eğitime erişimi ve fırsat eşitliğini güvenceye alan politikalar geliştirir, kız öğrencilerin ve engellilerin eğitime katılımını yaygınlaştırır, özel yetenekliler için programlar tasarlar, yükseköğretim kurumları dışındaki eğitim kurumlarını açar, açılmasına izin verir ve denetler; diğer kurumlarca açılan örgün ve yaygın kurumların denklik derecelerini belirler. Bakanlık merkez, taşra ve yurtdışı teşkilatından oluşur.

Başlıca hizmet birimleri (md. 303–325)

• Temel Eğitim GM: okul öncesi ve ilköğretim; ilköğretim öğrencilerinin barınma ve maddi desteği.
• Ortaöğretim GM, Meslekî ve Teknik Eğitim GM (3308 sayılı Kanuna göre aday çırak, çırak, kalfa ve ustaların eğitimi), Din Öğretimi GM (imam hatip okulları, din kültürü ve ahlak eğitimi programları, hafızlık eğitimi).
• Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri GM: özel eğitim okulları, rehberlik ve araştırma merkezleri, iş okulları.
• Hayat Boyu Öğrenme GM: yaygın eğitim ve açık öğretim hizmetleri.
• Özel Öğretim Kurumları GM: 5580 sayılı Kanunla verilen görevler; yurt ve pansiyonların açılış, devir, nakil ve kapatma esasları.
• Yenilik ve Eğitim Teknolojileri GM: eğitim teknolojileri, yapay zekâ projeleri, veriye dayalı analiz, siber güvenlik bilinçlendirmesi.
• Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri GM: merkezî sınavlar; kamu kurumlarının talep ettiği görevde yükselme ve benzeri sınavlar; sınav bedellerini döner sermaye hesabında tutar.
• Yükseköğretim ve Yurt Dışı Eğitim GM: 1416 sayılı Kanuna göre yurt dışına gönderilecek öğrenciler; yurt dışındaki vatandaşların eğitimi.
• Personel GM: atama, nakil, terfi; Millî Eğitim Akademisine alınacak öğretmen adaylarının 7528 sayılı Öğretmenlik Mesleği Kanunu kapsamında belirlenmesi.
• Destek Hizmetleri GM (satın alma, arşiv, ders kitabı temini, öğretmenevleri), Bilgi İşlem GM (MEBBİS, e-okul, elektronik imza), İnşaat ve Emlak GM (okul binaları, kamulaştırma, TOKİ ile yaptırma).
• Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme GM 2024'te kaldırılmıştır.

Kurullar ve başkanlıklar

• Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı: Bakanlığın bilimsel danışma ve inceleme organıdır; programları ve ders kitaplarını inceler, sonucu Bakana sunar; yurt dışından alınan ilk ve ortaöğretim diplomalarının denkliğine ilişkin ilke kararlarını Bakanın onayına sunar. Oluşumu Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikle düzenlenir.
• Teftiş Kurulu Başkanlığı: Bakanın emri veya onayı üzerine rehberlik, denetim, inceleme ve soruşturma yapar; görev merkezi Ankara; gerekli illerde Bakan onayıyla çalışma merkezleri kurulabilir.
• Strateji Geliştirme Başkanlığı, Acil Durumlar ve Savunma Planlaması Dairesi Başkanlığı (AFAD ile koordinasyon), Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği (bilgi edinme başvuruları), Özel Kalem Müdürlüğü.

Taşra, yurtdışı ve personel hükümleri

• Her ilde ve ilçede bir millî eğitim müdürlüğü kurulur; ilçe müdürlükleri il müdürlüklerine karşı da sorumludur; farklı tip ve statülerde kurulabilir. İl müdürlüklerinde eğitim müfettişi istihdam edilebilir.
• Bakanlık geçici çalışma grupları oluşturabilir (md. 329).
• Öğretmen kadroları branşlar esas alınarak, Cumhurbaşkanınca çıkarılacak yönetmelikteki norm kadro sayılarına göre okullara dağıtılır.
• Öğretmenlerin emeklilik işlemleri Haziran ve Temmuz aylarında yapılır; bu aylar dışında, ildeki sınıf/branşta öğretmen fazlası bulunması ve Bakanlıkça uygun görülmesi gerekir (md. 331).
• Merkezde 657 sayılı Kanunun ek 41. maddesine göre Millî Eğitim Uzmanı istihdam edilir; aylık karşılığı okutulacak dersler Bakanlık yönetmeliğiyle belirlenir.
• Telif ve inceleme ödemeleri döner sermaye hesabından karşılanır; usul ve esaslar Hazine ve Maliye Bakanlığının görüşü alınarak Bakanlıkça tespit edilir.

Sınavda dikkat

• Talim ve Terbiye Kurulu: bilimsel danışma ve inceleme organı; karar organı değildir, Bakana sunar.
• Teftiş Kurulu Bakanın emri veya onayı üzerine çalışır; merkezi Ankara.
• Emeklilik: Haziran–Temmuz.
• Görevde yükselme sınavı hizmeti Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri GM'dedir.
• Açık öğretim Hayat Boyu Öğrenme GM'dedir; hafızlık eğitimi Din Öğretimi GM'dedir.