Öğretmenlik Mesleği

Bölümün yapısı

1739 sayılı Kanunun öğretmenlik bölümünde yer alan md. 43 (Öğretmenlik) ve md. 45 (Öğretmenlerin nitelikleri ve seçimi) 2022 yılında 7354 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılmıştır (mülga). Öğretmenlik mesleğine ilişkin bu konular artık ayrı mevzuatla düzenlenmektedir. Bölümde yürürlükte kalan hükümler: eğitim yüksekokulu açma yetkisi, bölge hizmeti, uzman ve usta öğreticiler, hizmet içi yetiştirme, yurt içi ve yurt dışı yetişme, öğretmen konutları ile izin ve tatillerdir.

Eğitim yüksekokulu açma (md. 44)

Öğretmenlik formasyonu veren ve öğretmen yetiştiren, Millî Eğitim Bakanlığına bağlı eğitim yüksekokulları, Cumhurbaşkanı kararı ile kurulabilir.

Bölge hizmeti (md. 46)

• Öğretmenlikte yurdun çeşitli bölgelerinde görev yapmak esastır.
• Hizmet bölgeleri ve ihtiyaçlara göre bölgeler arası yer değiştirme esasları yönetmelikle düzenlenir.

Uzman ve usta öğreticiler (md. 47)

• Örgün ve yaygın eğitim kurumlarında ve hizmet içi yetiştirme kurs, seminer ve konferanslarında uzman ve usta öğreticiler geçici veya sürekli olarak görevlendirilebilir.
• Seçimlerinde aranacak şartlar, görev ve yetkileri öğretim tür ve seviyelerine göre yönetmeliklerle tespit edilir.

Hizmet içi yetiştirme (md. 48)

• Öğretmenlerin daha üst öğrenim görmeleri için yaz ve akşam okulları açılır veya hizmet içinde yetiştirilmeleri için kurs ve seminerler düzenlenir.
• Yaz ve akşam okullarını öğretmen yetiştiren kurumlar açar; yeterli krediyi dolduranlara o kurumun belge veya diploması verilir.
• Bakanlık kurs ve seminerlerinde başarı sağlayanlara belge verilir; bu belgelerin atama, yükselme ve nakillerde nasıl değerlendirileceği yönetmelikle düzenlenir.

Yurt içi ve yurt dışı yetişme (md. 49)

Yurt içinde ve dışında daha üst öğrenim yapmak veya bilgi, görgü ve ihtisasını artırmak isteyen öğretmenlerin belli şartlarla aylıklı veya aylıksız izinli sayılmaları sağlanır; şartlar millî eğitimin ihtiyaçları gözetilerek yönetmelikle belirlenir.

Öğretmen konutları (md. 50)

• Bakanlıkça gerekli görülen yerlerde, özellikle mahrumiyet bölgelerinde görevli öğretmenlere konut sağlanır.
• Konutlar okul binaları ile birlikte planlanır ve yapılır; eski kurumların konut ihtiyacı bir plana bağlanır ve her yıl Bakanlık bütçesine ödenek konur.

İzin ve tatiller (md. 50/A)

• Öğretmenler yaz tatili içinde aralıksız iki ay izinlidir; kalan tatil zamanlarında yönetmelikle belirlenecek meslekle ilgili çalışmalara katılmakla yükümlüdür.
• Rehberlik öğretmenleri tercih danışmanlığı, alan ve ders seçimi ve öğrenci tanılama çalışmalarında gerektiğinde izin ve tatil dönemlerinde de görevlendirilebilir; izinleri bir aydan az olamaz.
• Salgın hastalık, doğal afet, elverişsiz hava gibi nedenlerle eğitimin iki haftadan fazla yapılamaması ve telafinin ders yılı içinde tamamlanamaması hâlinde, yaz tatilindeki faaliyetler nedeniyle Bakanlık öğretmen izinlerini kısaltabilir; izin yine bir aydan az olamaz.
• İkinci görev olarak yöneticilik verilenler, yüz yüze eğitim yapılmayan kurumlardaki öğretmenler ile merkez ve il/ilçe müdürlüklerinde görevlendirilen öğretmenler yıllık izinlerini 657 sayılı Kanunun 102. maddesi ve 103. maddesinin birinci fıkrasına göre kullanır.
• Okul müdürleri ve müdür yardımcıları, tatil aylarında okul işlerini ayarlamak şartıyla sıra ile izin kullanır.

Sınavda dikkat

• Md. 43 ve md. 45 mülgadır; öğretmen nitelikleri bu Kanunda artık düzenlenmez.
• Eğitim yüksekokulu: Cumhurbaşkanı kararıyla kurulabilir.
• Yaz izni aralıksız iki ay; rehberlik öğretmeni ve kısaltma hâlinde alt sınır bir ay.
• Kısaltma şartı: eğitimin iki haftadan fazla yapılamaması + telafinin ders yılında tamamlanamaması.
• Yaz ve akşam okullarını Bakanlık değil, öğretmen yetiştiren kurumlar açar.