Teşkilat

222 sayılı İlköğretim ve Eğitim Kanununda teşkilat

222 sayılı İlköğretim ve Eğitim Kanunu, ilköğretim kurumlarının türlerini, kuruluş biçimlerini ve bazı özel uygulamaları düzenler. Bu bölümde md. 8 ile md. 6'daki bazı bentler ve md. 9'un ikinci fıkrası mülgadır; aşağıda yalnız yürürlükteki hükümler yer alır.

İlköğretim kurumları (md. 6)

a) Mecburi olanlar:

• İlköğretim okulları (gündüzlü, pansiyonlu, yatılı ilköğretim okulları ve gezici okullar),
• Yetiştirici ve tamamlayıcı sınıflar ve kurslar,
• Özel eğitime muhtaç çocuklar için kurulacak okullar ve sınıflar.

b) İsteğe bağlı olanlar:

• Okul öncesi eğitim kurumları,
• Tamamlayıcı sınıflar ve kurslar.

Dikkat: 'Tamamlayıcı sınıflar ve kurslar' hem mecburi (yetiştirici ve tamamlayıcı) hem isteğe bağlı grupta geçer; aradaki fark hedef kitledir (md. 11 ve md. 13).

İlköğretimin yapısı (md. 7) ve kuruluş (md. 9)

• İlköğretim; dört yıl süreli ve zorunlu ilkokul ile dört yıl süreli ve zorunlu ortaokuldan oluşan bir Millî Eğitim ve Öğretim Kurumudur.
• İlkokul ve ortaokulun bağımsız okullar hâlinde kurulması esastır; imkân ve şartlara göre ortaokullar ilkokullarla veya liselerle birlikte kurulabilir.
• Nüfusun az veya dağınık olduğu yerlerde köyler gruplaştırılarak merkezi durumdaki köylerde ilköğretim bölge okulları ve pansiyonlar; gruplaştırma mümkün değilse yatılı ilköğretim bölge okulları veya gezici okullar açılabilir.
• Gezici okullarda gezici öğretmenler görevlendirilir; bu okullarda yetiştirici sınıflar ve kurslar da açılabilir.
• Şehir ve kasabalarda ihtiyaca göre yatılı veya pansiyonlu okullar kurulabilir.

Göçebe köy okulu (md. 10)

Bir köy halkı iş ve üretim hayatının gereği veya olağanüstü sebeplerle yayla, otlak, bağ gibi yerlere taşındığında köy okulu da halkla birlikte göçecek şekilde düzenlenmeli ve gidilen yerde günlük çalışmasını hemen sürdürmelidir.

Yetiştirici ve tamamlayıcı sınıflar (md. 11)

Bu sınıf ve kurslar; mecburi öğrenim çağında olup öğrenimini yaşıtlarıyla zamanında yapmamış çocuklara kısa yoldan ilköğrenim vermek, gerekli çocukları ilköğretim okuluna hazırlamak veya ilköğretimi bitirmiş, hâlâ mecburi öğrenim çağında olup üst öğrenime gidemeyecek olanlara genel bilgi ile iş ve üretim hayatında faydalı beceriler kazandırmak amacıyla açılır. Açabilecekler: gerçek ve tüzel kişiler, belediyeler, özel idareler ve Devlet.

Özel eğitim (md. 12) ve isteğe bağlı kurumlar (md. 13)

• Mecburi öğrenim çağında olup zihnen, bedenen, ruhen ve sosyal bakımdan engelli çocukların özel eğitim ve öğretim görmeleri sağlanır.
• Okul öncesi kurumlarında mecburi öğrenim çağına gelmemiş çocuklar eğitilir.
• İsteğe bağlı tamamlayıcı sınıf ve kurslarda, ilköğrenim çağı dışına çıkmış olup üst öğrenime gidememiş yurttaşlara genel bilgi ve mesleki yetiştirme amacıyla öğretim yapılır.
• Bu kurumları da gerçek ve tüzel kişiler, belediyeler, özel idareler ve Devlet açabilir.

Sınavda dikkat

• Okul öncesi eğitim kurumları isteğe bağlı, özel eğitime muhtaç çocuklar için okul ve sınıflar mecburi grupta.
• Mecburi yetiştirici sınıflar mecburi öğrenim çağındakilere; isteğe bağlı tamamlayıcı sınıflar çağ dışına çıkmış yurttaşlara yöneliktir.
• Gezici okullarda gezici öğretmen görevlendirilir.
• İlkokul 4 + ortaokul 4 yıl, ikisi de zorunlu.