Doğum

Bildirim yükümlülüğü ve süresi (md. 15)

• Sağ doğan her çocuk, doğumdan itibaren Türkiye'de 30 gün içinde nüfus müdürlüğüne, yurt dışında 60 gün içinde dış temsilciliğe bildirilmelidir. Bildirim, doğumu gerçekleştiren sağlık kuruluşlarına da yapılabilir.
• Sağlık kuruluşlarında veya sağlık personeli nezaretinde gerçekleşen doğumlar, ilgili sağlık birimince bulunulan yer nüfus müdürlüğüne 5 iş günü içinde bildirilir.
• Sağlık personeli nezaretinde gerçekleşmeyen doğumda bildirim, gebelikte anneyi takip eden tabip veya sağlık mesleği mensubunun raporu ile yapılır.
• Sağlık personelinin takibi dışında doğan çocukların bildirimi nüfus müdürlüklerine sözlü beyanla yapılır; her sözlü beyanda mülkî idare amirinin emri ile aile hekimlerince beyanın doğruluğu araştırılır.
• Bildirimi yapacaklar: veli, vasi, kayyım; bunlar yoksa çocuğun büyük ana, büyük baba veya ergin kardeşleri ya da çocuğu yanında bulunduranlar.
• Çocuğa konulan ad üç adı geçmemek üzere ve kısaltma yapılmadan yazılır.
• Yurt dışındaki doğumlar, yabancı makamlardan alınmış resmî belge veya raporun dış temsilciliğe verilmesi ya da gönderilmesiyle bildirilir.
• Ölü doğan çocuklar aile kütüğüne yazılmaz. Bir doğumda birden fazla çocuk doğarsa doğuş sırasıyla yazılır.

Süresi içinde bildirilmeyen doğumlar (md. 16)

• Süre geçtikten sonra bildirilen altı yaşını bitirmemiş çocukların doğum tarihinde beyan esas alınır.
• Çocuk altı yaşını doldurmuşsa nüfus müdürlüğüne getirilerek resmî sağlık kuruluşunca yaş tespiti yapılır.
• Doğuma ait resmî belge ibraz edilirse yaş tespitine gerek kalmaz.

Nüfus müdürlüklerinin yetkisi (md. 17)

Nüfus müdürlükleri, bildirilmemiş çocukların veya nüfusa tescil edilmemiş erginlerin varlığını haber alırsa ilgilileri (ergin kişinin kendisi, çocuğun veli, vasi, kayyımı, bunlar yoksa büyük ana, büyük baba, kardeşler, çocuğu yanında bulunduranlar veya muhtarlar) beyana davet eder. İlgililer davet üzerine 30 gün içinde başvurmakla görevlidir. Süresinde bildirim yapılmazsa mülkî idare amirinin göreceği lüzum üzerine kolluk bunları zorla getirerek tescili sağlar.

Bildirimle yükümlü diğer görevliler (md. 18)

• 2828 sayılı Kanunun yetkili kıldığı kuruluşlar, yetiştirme yurtları, bakım evleri sorumluları ile kişiler: yanlarında çalıştırdıkları veya barındırdıkları kişilerin kimliklerini kontrol eder, kayıtsızların tescilini sağlar.
• Kolluk görevlileri: kimliğini ispat edemeyen veya nüfusta kayıtlı olmayanları nüfus müdürlüğüne bildirir.
• Okul müdürleri: kayıt için başvuran kayıtsız çocukların beyana dayalı kimliklerini ve aile bilgilerini bildirir.
• Kamu veya özel kurumlar: iş verecekleri kişilerden kimlik kartı ister, kayıtsızları bildirir.

Bulunmuş çocuklar, zihinsel engelliler ve yeni vatandaşlar (md. 19-20)

• Kendini ifade edemeyen bulunmuş çocuklar, kolluk veya ilgili kurumların tutanaklarına ya da ilgililerin beyanına dayanılarak bulundukları yerin nüfus müdürlüğünce kaydedilir.
• Zihinsel engelli olup bulunmuş 18 yaşından büyük kişileri mahkemece tayin edilecek kayyım bildirir; bildirim tam teşekküllü devlet hastanesinden alınacak sağlık kurulu raporu ile yapılır.
• Tutanakta ad, soyad, ana-baba adı yoksa bunları nüfus müdürlüğü verir; doğum tarihi belli değilse resmî sağlık kuruluşu tespit eder.
• Kanun gereğince vatandaşlığı kazananlar, yetkili makam veya kurul kararı üzerine düzenlenen formlarla aile kütüğüne tescil edilir (md. 20).

Sınavda dikkat

• 30 gün (yurt içi) – 60 gün (yurt dışı) – 5 iş günü (sağlık birimi) sürelerini karıştırmayın.
• Ad sınırı üç ad, kısaltma yasak.
• Ölü doğan çocuk kütüğe yazılmaz.
• Altı yaşın altında beyan, altı yaş ve üstünde yaş tespiti; resmî belge varsa tespit gerekmez.
• Sözlü beyanın doğruluğunu aile hekimleri, mülkî idare amirinin emriyle araştırır.