Nüfus Kaydının Düzeltilmesine İlişkin Esaslar

Kayıt düzeltilmesi (md. 35)

• Kesinleşmiş mahkeme hükmü olmadıkça nüfus kütüklerinin hiçbir kaydı düzeltilemez; kayıtların anlamını ve taşıdığı bilgileri değiştirecek şerhler konulamaz.
• İstisna: Olayların aile kütüklerine tescili sırasında yapılan maddî hatalar, nüfus müdürlüğünce dayanak belgesine uygun olarak düzeltilir; bunun için mahkeme kararı gerekmez.
• Din bilgisi: Aile kütüklerindeki din bilgisine ilişkin talepler, kişinin yazılı beyanına uygun olarak tescil edilir, değiştirilir, boş bırakılır veya silinir. Mahkeme kararı aranmaz.

Nüfus davaları (md. 36)

• Nüfus kayıtlarına ilişkin düzeltme davaları, düzeltmeyi isteyen kişiler ile ilgili resmî dairenin göstereceği lüzum üzerine Cumhuriyet savcıları tarafından açılır.
• Görevli mahkeme: kişinin yerleşim yeri adresinin bulunduğu yerdeki asliye hukuk mahkemesi.
• Kayıt düzeltme davaları nüfus müdürü veya görevlendireceği nüfus memuru huzuru ile görülür ve karara bağlanır.
• Haklı sebeplerin bulunması hâlinde aynı konuya ilişkin düzeltme yapılması hâkimden istenebilir.
• Ad değişikliğinde nüfus müdürlüğü, bu kişinin çocuklarının baba veya ana adına ilişkin kaydı da düzeltir.
• Soyadı değişikliğinde nüfus müdürlüğü eşin ve ergin olmayan çocukların soyadını da düzeltir. Ergin çocukların soyadı kendiliğinden değişmez.
• Tespit davaları, kaydın iptali veya düzeltilmesi için açılacak davalara karine teşkil eder.
• Kişilerin başkasına ait kaydı kullandıklarına ilişkin başvurular Bakanlıkça incelenip sonuçlandırılır; bunun için dava açılması gerekmez.

Nüfus müdürlüklerinin yetkisi (md. 37)

• Genel Müdürlük ve nüfus müdürlükleri, mahkemece verilen kararlar hakkında her türlü kanun yoluna başvurmaya yetkilidir.
• Genel Müdürlük ve nüfus müdürlükleri kanunî harç ve her türlü mahkeme masraflarından muaftır.

Sınavda dikkat

• Kural: düzeltme için kesinleşmiş mahkeme hükmü; istisna: tescil sırasındaki maddî hatalar ve din bilgisi.
• Görevli mahkeme asliye hukuk, yetkili yer yerleşim yeri adresi.
• Davayı açabilecekler: ilgili kişi ve Cumhuriyet savcısı (resmî dairenin göstereceği lüzum üzerine).
• Ad değişikliği → çocukların ana/baba adı; soyadı değişikliği → eş ve ergin olmayan çocukların soyadı.
• Başkasının kaydını kullanma iddiası Bakanlıkça sonuçlandırılır.