Nüfus Kütüklerinin Tutulmasına İlişkin Esaslar

Tescil mecburiyeti (md. 11)

• Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olan her kişi, yurt içinde nüfus müdürlüğüne, yurt dışında dış temsilciliğe başvurarak kendisini nüfus kütüklerine yazdırmaya ve kimlik kartı almaya mecburdur.
• Ergin olmayanların nüfus olaylarını yazdırmak ve kimlik kartlarını almakla veli, vasi veya kayyımları; bunlar yoksa çocukları yanlarında bulunduranlar ile 2828 sayılı Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kanununun yetkili kıldığı kuruluş yetkilileri görevlidir.
• Türk vatandaşlığını sonradan kazananlar, vatandaşlığı kazandıkları tarihten itibaren nüfus kütüğüne geçirilir.

Tescilde dayanak belgesi zorunluluğu (md. 12)

• Nüfus kütüklerine düşülen kişisel durumla ilgili her kayıt ve açıklama, Kanuna göre yetkili kılınmış görevlilerce usûlüne ve örneğine uygun düzenlenmiş belgelere dayandırılmak zorundadır. Belgesiz kayıt yapılamaz.
• Nüfus olaylarını tescil eden memurlar, her işlem sonunda dayanak belgelerini aile kütüklerine işledikten sonra imzalar; belgenin bir nüshası arşivlenmek üzere Genel Müdürlüğe gönderilecek olan ilgili özel kütüğe konulur.

Tescil (md. 13)

• Yetkili kişi ve kuruluşlarca bildirilen nüfus olaylarına ilişkin belge ve tutanaklar bu Kanun hükümlerine göre tescil edilir.
• Bakanlık, her türlü nüfus işleminde elektronik imza kullanılmasına karar vermeye yetkilidir.

Kaydın kapatılması ve yeniden açılması (md. 14)

• Kaydın kapatılması: Ölüm, gaiplik, Türk vatandaşlığının kaybı, evlenme, boşanma, evlât edinilme, soybağının düzeltilmesi veya reddi gibi olaylar nedeniyle bir kaydın üzerinde işlem yapılamaz hâle getirilmesidir.
• Kapatma, kaydın silinmesi değildir; kayıt durur fakat üzerinde işlem yapılamaz. Örneğin evlenen kadının kaydı kocasının hanesine taşındığında baba hanesindeki kaydı kapanır.
• Kapatma sebebi ortadan kalktığında veya kaydın yeniden açılmasını gerektiren yeni bir sebep ortaya çıktığında kayıt yeniden açılır.
• Kaydın açılmasından sonra kişisel durumda meydana gelmiş olaylar kişinin kaydına işlenir.

Sınavda dikkat

• Tescil ve kimlik kartı alma mecburiyeti yurt içinde nüfus müdürlüğüne, yurt dışında dış temsilciliğe başvuruyla yerine getirilir.
• Ergin olmayanlar için birinci sırada sorumlular veli, vasi veya kayyımdır.
• Sonradan vatandaş olanlar başvuru tarihinden değil, vatandaşlığı kazandıkları tarihten itibaren kütüğe geçirilir.
• Dayanak belgesinin bir nüshası Genel Müdürlüğe gönderilecek özel kütüğe konulur.
• Kapatma sebepleri arasında evlenme ve boşanma da vardır; kapatma yalnız ölüm hâline özgü değildir.