Ölüm ve Gaiplik

Ölümü bildirmekle yükümlü olanlar ve süre (md. 31)

Ölüm olayını aşağıdakiler, olayın meydana geldiği tarihten itibaren 10 gün içinde Genel Müdürlüğe ya da nüfus müdürlüğüne bildirmekle yükümlüdür:

• Şehir ve kasabalarda: 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu gereğince defin ruhsatı vermeye yetkili olanlar.
• Köylerde: varsa resmî tabip veya sağlık kuruluşu yetkilileri, yoksa köy muhtarları.
• Hastane ve bakım evi gibi sağlık kurumlarında: kurum amirlikleri.
• Askerî birliklerde: tabipler veya kıta komutanlıklarınca görevlendirilenler ve askerlik şubeleri.
• Doğal afetlerde: mülkî idare amirlerince görevlendirilecek memurlar.
• Adlî olaylarda ve kazalarda: ilgili Cumhuriyet savcılıkları.
• Dış temsilcilikler için süre olaydan haberdar oldukları tarihten itibaren 10 gündür.

Kanunî süre geçtikten sonra gelen ölüm tutanakları, resmî sağlık kurumu kayıtlarına veya diğer resmî belgelere dayanıyorsa kabul edilip işleme alınır.

Bildirim yeri: Ölüm nerede olmuşsa o yerin nüfus müdürlüğü; ölüm yeri tespit edilemiyorsa cesedin bulunduğu yer; ölüm bir taşıt içinde olmuşsa taşıttan çıkarıldığı yer.

Ölenin kaydı yoksa, soruşturmada vatandaşlığı ve ailesi tespit edilirse doğum tutanağı düzenlenerek aile kütüğüne önce doğum, sonra ölüm işlenir.

Ölüm karinesi (md. 32)

• Bir kimse ölümüne kesin gözle bakılmasını gerektiren durumlar içinde kaybolursa, cesedi bulunamasa bile başvurulan yerin mülkî idare amirinin emri ile ölüm tutanağı düzenlenerek ölüm işlenir.
• Başvuru: kişinin alt veya üst soyundan biri ya da kardeşleri, bunlar yoksa mirasçıları dilekçe ile; ya da yetkili makamlar resmî yazı ile.
• Belgeler ve gerekirse yapılan soruşturma, olayın doğruluğunu ve kişinin olay sırasında orada bulunduğunu kanıtlamaya yeterli görülürse mülkî idare amirinin emri ile ölüm kaydı düşülür.

Ölü olduğu hâlde sağ görünenler (md. 33)

• Ölüm olayını gösteren belgeyle başvurulursa ölüm tutanağı nüfus müdürlüklerince düzenlenir.
• Belge yoksa beyanın doğruluğu tahkik ettirilir ve tutanak mülkî idare amirinin emri ile işleme konulur.
• Uzun süre işlem görmeyen ve yaşı itibarıyla ölü olması muhtemel kişiler Genel Müdürlükçe tespit edilir; araştırma mülkî idare amirinin emriyle kolluk kuvvetlerine yaptırılır; ölü olduğu tespit edilenlerin ölümü tescil edilir.

Gaiplik (md. 34)

Gaiplik kararları mahkemelerce 10 gün içinde o yerin nüfus müdürlüğüne bildirilir ve nüfus memurlarınca aile kütüklerine tescil edilir.

Sınavda dikkat

• Ölüm bildiriminde süre 10 gün; dış temsilcilikte başlangıç haberdar olma tarihidir.
• Köylerde resmî tabip yoksa bildirim muhtara düşer.
• Adlî olay ve kazalarda yükümlü Cumhuriyet savcılığıdır.
• Ölüm karinesinde karar mahkemeden değil, mülkî idare amirinin emrinden çıkar; gaiplik ise mahkeme kararıdır.
• Taşıtta ölümde bildirim yeri, taşıttan çıkarıldığı yerdir.