Tanıma ve Evlât Edinme

Tanıma ve babalığa hüküm (md. 28)

Tanıma, babanın evlilik dışında doğan çocuğunu kendisine bağlamak için yaptığı işlemdir. 5490 sayılı Kanun, tanımanın yapıldığı yere göre bildirimi kimin yapacağını ayrı ayrı düzenler:

• Mahkemede babanın yazılı başvurusu üzerine yapılan tanıma: mahkeme bildirir.
• Noterde düzenlenen senetle yapılan tanıma: noter bildirir.
• Her iki hâlde bildirim, tanımanın yapıldığı tarihten itibaren 10 gün içinde nüfus müdürlüğüne yapılır.
• Vasiyetnamedeki beyanla yapılan tanımada bildirimi vasiyetnameyi açan hâkim yapar.
• Nüfus memuruna yapılan tanıma beyanı ise ayrıca bildirime gerek olmadan doğrudan aile kütüklerine tescil edilir.
• Tanınan veya babalığa hüküm kararı ile soybağı kurulan çocuklar, babalarının hanesine baba adı ve soyadı ile nakledilir.
• Yurt dışında yapılan tanımalara ait bildirimler dış temsilciliklere veya, Türkçeye tercüme edilip onaylanmış olmak kaydıyla, yurt içinde nüfus müdürlüklerine yapılabilir.

Evlât edinme (md. 29)

• Evlât edinme kararı mahkeme tarafından 10 gün içinde o yerin nüfus müdürlüğüne bildirilir.
• Evlât edinme olayı aile kütüklerine tescil edilir ve evlât edinilenin kaydı evlât edinenin aile kütüğüne taşınır.

Yurt dışında yapılan evlât edinme (md. 30)

• Yurt dışında yabancı yetkili makamlar önünde yapılan evlât edinme işlemleri, aslî şartlar bakımından Türk mevzuatına uygun olmak şartıyla Türkiye'de de geçerlidir.
• Yabancı adlî veya idarî makamlarca verilen ve o ülke hukukuna göre kesinleşmiş ya da kesin hüküm gibi sonuç doğuran karar ve belgelerin Türkiye'de icra olunabilmesi, yetkili Türk mahkemesi tarafından tenfiz veya tanıma kararı verilmesine bağlıdır.

Karşılaştırma tablosu

• Mahkemede tanıma → bildiren: mahkeme, süre: 10 gün.
• Noterde tanıma → bildiren: noter, süre: 10 gün.
• Vasiyetnameyle tanıma → bildiren: vasiyetnameyi açan hâkim.
• Nüfus memuruna tanıma beyanı → doğrudan tescil.
• Evlât edinme → bildiren: mahkeme, süre: 10 gün; kayıt evlât edinenin kütüğüne taşınır.

Sınavda dikkat

• Tanıma ve evlât edinmede bildirim süresi 10 gündür.
• Vasiyetname ile tanımada bildirimi noter değil, vasiyetnameyi açan hâkim yapar.
• Nüfus memuruna yapılan tanıma için ayrıca bildirim gerekmez.
• Yurt dışındaki evlât edinme geçerliliği için aslî şartlar bakımından Türk mevzuatına uygunluk aranır; icra için tenfiz veya tanıma kararı gerekir.
• Tanınan çocuk babasının hanesine nakledilir.