Ceza hükümleri: yangın, işgal, damga suçları ve tazminat

Tohum, fidelik ve yangın ihbarı (md. 103–107)

• 67. maddeye (sertifikalı tohum) aykırılık ile tohumlama alanları ve fideliklerde zarara yol açmak idari para cezası gerektirir; orman yetiştirme alanlarındaki zarar daha ağır yaptırıma bağlanmıştır.
• 68. maddedeki yangını haber verme mecburiyetine uymayanlar: altı aya kadar hapis.
• Orman idaresinin telefon şebekesi ve tesislerine zarar verenler TCK 152/1-a'ya göre cezalandırılır; suç Mayıs başından Kasım sonuna kadar süren yangın mevsiminde işlenirse ceza iki katına çıkar.
• Yangın yerine yardım göndermeyen veya ilgi göstermeyen kamu görevlileri ve orman teşkilatı mensupları, TCK 170'teki suçu ihmali davranışla işlemiş sayılır.
• 72. maddeye aykırılıkta TCK 257/2 uygulanır; 74. maddedeki ormana girme yasağına uymayanlara mahallin en büyük mülki amiri Kabahatler Kanunu 32. maddeye göre idari para cezası verir.

Kaçak emval suçları (md. 108)

• Orman mallarının Kanuna aykırı kesildiğini, taşındığını veya toplandığını bildiği hâlde taşıyan, biçen, işleyen, kabul eden, kullanan, satan, satın alan veya bulunduranlar: bir seneye kadar hapis ve adlî para cezası.
• Bu fiilleri orman ürünü ticaretiyle uğraşanlar veya kâr amacıyla işleyip eşyaya dönüştürerek satanlar işlerse: bir seneden yedi seneye kadar hapis ve beş bin güne kadar adlî para cezası.
• Ürün değerinin azlığı gözetilerek ceza yarısına kadar indirilebilir; emval, nakil vasıtaları ve suç aletleri müsadere edilir.

Damga ve sınır işaretleri (md. 109)

Ağaçlardaki resmî damga ve numaraları bozanlar ile kadastro sınır taşları, otlak ve yaylak sınır işaretlerini kıran, kaldıran veya yerini değiştirenlere, fiil suç oluşturmuyorsa idari para cezası verilir.

Yangın suçları (md. 110)

• 76/a (konak yeri dışında gecelemek): idari para cezası.
• 76/b, c, d (yasak yerde ateş, sönmemiş sigara, anız yakma): bir yıldan üç yıla kadar hapis ve adlî para cezası (asliye ceza mahkemesi).
• Taksirle orman yangınına sebebiyet: üç yıldan on yıla kadar hapis; söndürme çabası veya zararın azlığı gözetilerek ceza yarısına kadar indirilir.
• Kasten orman yakmak: on yıldan az olmamak üzere hapis ve bin günden on bin güne kadar adlî para cezası; müdahaleyi geciktirme veya söndürmeyi zorlaştırma amacıyla elverişli şartlarda işlenirse ceza yarı oranında artırılır.
• Devletin güvenliğine karşı suç işlemek için kurulmuş örgüt faaliyeti çerçevesinde Devlet ormanlarını yakmak: müebbet hapis.
• Ölüm veya yaralanma olursa ayrıca bu suçlardan da ceza verilir.

Ağırlaştırma ve yetkili makam (md. 111, 111/a)

Orman rejimine alınan yerler ile muhafaza ormanı ve millî parklarda işlenen orman suçlarında ceza iki misli hükmolunur. Mercii belirtilmemiş idari yaptırım kararlarını orman işletme şefleri verir.

Tazminat (md. 112–114)

• Dikiliden ağaç kesme dışındaki fiillerde gerçek zarar üzerinden hukuk mahkemesinde tazminat istenir; fidanda dikim, arazi hazırlığı ve bakım giderleri toplamı bir misli fazlasıyla tazmin ettirilir.
• Dikiliden ağaç kesmede, ağaç müsadere edilmiş olsa dahi tazminat mahallî rayice göre hesaplanır.
• Tahrip edilen veya yakılan sahalar için ayrıca ağaçlandırma masrafına hükmolunur. Davalar hukuk mahkemesinde görülür; orman idaresi harçtan muaftır. Birim değer cetvellerini orman işletme müdürlükleri hazırlar.

Sınavda dikkat

• Taksirli yangın 3–10 yıl; kasıtlı yangın en az 10 yıl; örgütlü yangın müebbet.
• Kaçak emval 1 seneye kadar; ticaretle uğraşanlarda 1–7 sene.