Müteferrik hükümler ve orman alanlarında izinler

İrtifak hakkı (md. 115)

Devlet ormanları üzerinde kamu yararına yapılacak yapı ve tesisler için irtifak hakkı tesisi, Kanun metnine göre Maliye ve Tarım ve Orman Bakanlıklarının iznine bağlıdır.

Orman sayılmayan yerlerdeki ağaçlardan faydalanma (md. 116)

• (A) Serbest kesim: Parklar (1/Ç), civarda tabii yetişmeyen türlerin bulunduğu sahipli yerler (1/E), şehir mezarlıkları ve meyveli ağaçlar (fıstık çamlıkları ve palamut meşelikleri hariç) için sahipleri zati ihtiyaç ve pazar satışında hiçbir kayıt ve şarta tabi olmadan kesim ve taşıma yapabilir. Kesilen ağaç Devlet ormanlarındaki türlerdense tutanak düzenlenir; damga ve nakliye tezkeresi aranmaz.
• (B) Haber vererek kesim: 1. maddenin (F), (G), (K) bentlerindeki yerler, kasaba ve köy mezarlıkları, fıstık çamlıkları ve palamut meşeliklerinde sahiplerin yapacak ve yakacak ihtiyacı orman idaresine haber verilip tutanakla karşılanır; damga ve tezkere aranmaz. Pazar satışı için kesim ise keşif, damga ve nakliye işlemlerine tabidir; idarenin masrafları peşin tahsil edilir.
• Aykırı kesimlerde gövde hacmine göre idari para cezası verilir.

Kavram değişikliği ve yönetmelik (Ek 2, Ek 5)

Ek 2. madde 1973'te “Ziraat Vekâleti” deyimini “Orman Bakanlığı”, 45. maddedeki “Tahdit Komisyonları” deyimini “Orman Kadastro Komisyonları” olarak değiştirmiştir; bugün bakanlık görevleri Tarım ve Orman Bakanlığı, ormancılık işleri Orman Genel Müdürlüğü tarafından yürütülür. Kanunun uygulama usulleri ile orman alanlarından yararlanma bedellerinin tespit ve tahsili OGM'nin yönetmeliğiyle belirlenir.

Kiralama (Ek 8)

6831 ve 2873 sayılı Millî Parklar Kanununa tabi alanlardaki yapı ve tesisler yirmi yıla kadar kiraya verilebilir; kiracı her yıl kira bedelinin yüzde beşini ağaçlandırma bedeli olarak öder.

Özel izinler (Ek 9)

• Spor tesisleri ve Savunma Sanayii Başkanlığınca yapılacak savunma tesislerine 17/3 esaslarına göre bedelsiz izin verilebilir.
• 3202 sayılı Kanun çerçevesinde köylere yol, su, atık su, gölet, mezarlık ve altyapı için verilen izinlerden bedel alınmaz.
• Vakıf ve özel üniversiteler hariç yükseköğretim kurumlarına eğitim-araştırma ve yurt için bedelli izin verilebilir; ağaçlandırma ve arazi izin bedeli dışında bedel alınmaz; bina taban alanları toplamı izin alanının yüzde on beşini geçemez.
• Erişme kontrollü karayollarındaki hizmet ve bakım tesislerine karayolu sınırı içinde izin verilir; kamu eliyle yapılanlardan bedel alınmaz. Büyükşehirlerde yük aktarma depolarına tesis başına en çok 60.000 m² ile izin verilebilir.
• Demiryolu, otoyol, Devlet ve il yolları ile su isale hatlarının kazı fazlası için OGM'nin belirlediği yerlerde ağaçlandırma bedeli alınarak izin verilebilir.
• Havalimanı izin alanında yolcu ihtiyacına yönelik tesislere 17. maddeye göre izin verilebilir; TCDD'nin demiryolu ve bağlı zorunlu tesislerinden bedel alınmaz.

Zamanaşımı ve kiralama payı (Ek 10, Ek 11)

• 2/B ile orman sınırı dışına çıkarılan yerler, çıkarmanın kesinleştiği tarihten itibaren kazandırıcı zamanaşımıyla iktisap edilemez.
• Turizm dışındaki izinli tesisler üçüncü kişilere kiralanırsa orman alanına düşen kira bedelinin yüzde ellisi her yıl OGM özel bütçe hesabına yatırılır.
• Bedelsiz izinlerin özelleştirmede devrinde devir bedeli üzerinden hesaplanan tutarın binde beşi, devirden itibaren üç ay içinde bir defaya mahsus yatırılır.
• Sağlık ve eğitim tesislerinde kamu-özel iş birliğinde yüklenici adına üst hakkı kurulabilir; izin alanının en az iki katı alan OGM'ye ağaçlandırılmak üzere tahsis edilir.

Sınavda dikkat

• Pazar satışı için kesim (B) grubunda keşif, damga ve nakliyeye tabidir; (A) grubunda serbesttir.
• Yirmi yıl kira ve yüzde beş; yüzde on beş taban alanı; binde beş ve üç ay.