Orman emvalinin üretimi, taşınması ve orman işleri

Program dışı ürün ve artıklar (md. 37)

• Tomruk, tel direk, maden direk, sanayi, kâğıtlık, lif-yonga ve yakacak odun, reçine, sığla yağı, çıra, şimşir gibi yıllık üretim programına alınmış ürünlerin dışındaki orman ürün ve artıklarının belirli mıntıka ve sürelerde toplanıp çıkarılması için izin verilir.
• İzin, öncelik sırasına göre 40. maddedeki orman köylerini kalkındırma kooperatiflerine veya işyerindeki ya da civarındaki köylülere, ilanen duyurularak ve tarife bedelini ödemeleri şartıyla verilir.
• Bunlar istekli değilse veya iş güçleri yetersizse (tespit ve tevsik edilerek) diğer isteklilere aynı şartlarla izin verilebilir ya da idare kendisi üretip satabilir.
• OGM'ce belirlenen ormana zararlı ağaççık, kök ve diğer zararlıları kesen, kökleyen, söken veya toplayan kişilerden para alınmaz.

Öncelikli ihtiyaçlar (md. 39)

Devlet ormanlarından yapılacak istihsalden önce 31, 32 ve 33. maddelerden yararlananların (köylü ve afetzede ihtiyaçları) ihtiyaçları karşılanır.

Orman işlerinin yaptırılması (md. 40)

• Ağaçlandırma, bakım, imar, kesme, toplama, taşıma, imal gibi işler; mülki hudut ve orman teşkilatı hudutlarına bakılmaksızın, öncelikle işyerindeki veya civarındaki kooperatiflere ve köylülere, mesafe ve iş güçleri dikkate alınarak yaptırılır.
• İstisna: ağaçlandırmada arazi hazırlığının makine gücüyle yapılması gereken hâller.
• İş gücü yetersizliği, ehil olmama, aşırı fiyat isteme veya çözülemeyen ihtilaf hâlinde iş, civar olmayan kooperatif ve köylülere ya da taahhüt yoluyla yaptırılabilir.
• Müteahhitlerden işin niteliğine göre ormancı teknik eleman çalıştırmaları ve mali yeterlilik belgesi istenir.

Taşıma ve nakliye (md. 41–42)

• Satılmış emval; bedeli ödenmeden veya banka teminat mektubu ya da Devlet tahvili verilmeden, damgalanmadan/işaretlenmeden ve taşıma belgesi olmaksızın nakledilemez. Belgede adet, cins, ebat, miktar, bedel, hareket tarihi ve saati ile geçerlilik süresi yazılır.
• Malın ilk götürüldüğü yerden başka yere taşınmasında taşıma belgesi yenilenir.
• Belgeye uygun ve damgalı emvalde hacmen yüzde on, ağırlığın yüzde on beşine kadar fazlalık; belgedeki satış bedeli üzerinden tutarı ve bunun yüzde on fazlası alınarak serbest bırakılır. Bu hadleri aşan miktar bütün fazlalığa şamil olmak üzere kaçak sayılıp müsadere edilir.
• Orman içinde nakliyat idarenin göstereceği yollardan yapılır; taşıma belgesi taşıyanın üzerinde bulunur.
• Şehirdeki ticarethane ve fabrikalardan alınan emval şehir içinde fatura veya sevk irsaliyesiyle taşınabilir. Resmî daireler damgalı kerestelerini kendi muteber belgeleriyle sevk edebilir.

İhtiyati tedbir ve izin iptali (md. 43–44)

İstihkak davalarında mahkemenin ihtiyati tedbiri; kesimin durdurulması, kesilmiş emvalin muhafazası veya emvalin satılıp bedelinin bankaya yatırılması şeklinde olabilir. Verilen ihtiyaçları ve diğer ürünleri süresi içinde mazeretsiz çıkarmayanların izni iptal edilir; emval başka hak sahiplerine tahsis edilebilir.

Sınavda dikkat

• Tolerans: hacimde %10, ağırlıkta %15; aşılırsa yalnız aşan kısım değil bütün fazlalık müsadere edilir.
• Zararlı ağaççık toplayandan para alınmaz; program dışı ürün ise tarife bedeliyle verilir.
• Orman işlerinde öncelik kooperatif ve köylülerindir; makineli arazi hazırlığı bu önceliğin dışındadır.