Orman köylülerinin zati ve müşterek ihtiyaçları

Verimli Devlet ormanı bulunan köyler (md. 31)

• Hak sahibi: köy nüfusuna kayıtlı ve köyde devamlı oturan (veya kapsamdaki başka bir köye taşınan) ya da nüfusa kayıtlı olmasa da kesintisiz en az beş yıl oturan muhtaç hane reisleri.
• Kapsam: ev, ahır, samanlık, ambar, kümes ile okul, cami, sağlık evi, köy yolu köprüsü ve köy konağı gibi müşterek ihtiyaçlar ve tamirleri.
• Yapacak emval satış istif yerlerinden maliyet bedelinin üçte biri alınarak; yeni inşaatta bir defaya mahsus, tamirde ihtiyaç tespitine göre verilir. Talep hâlinde emval yerine nakit ödenir.
• Nakit hesabı: kerestelik emvalin son üç aylık açık artırmalı satış ortalamasından maliyetin üçte biri düşülür, bulunan tutarın yüzde doksanı ödenir. Nakit alan, inşaat veya tamiri yapmak zorundadır; aksi hâlde 98. madde uygulanır.
• Tekrar verme: tamirden sonra en az beş yıl, yeni yapımdan sonra en az on yıl geçmedikçe yeniden verilmez; tamir miktarı yeni ihtiyacın dörtte birini geçemez.
• Yakacak: tarife bedeliyle; satış istif yerlerinden karşılanırsa maliyetin üçte biriyle.
• Emval amacı dışında kullanılamaz, başka yere taşınamaz; afet, baraj/gölet alanı veya iskân hâlinde nakil veya satışa izin verilebilir; aynı köy halkı arasında devrine idarece izin verilebilir.
• Verilen yapacak, enkazı ve yakacak odun haczedilemez.

Verimsiz Devlet ormanı bulunan köyler ve küçük kasabalar (md. 32)

Verimsiz Devlet ormanı bulunan köylerin muhtaç hane reisleri ile verimli Devlet ormanı bulunan ve nüfusu 2500'den aşağı kasabaların muhtaç halkına, en yakın satış istif yerlerinden maliyetin üçte biri karşılığı yapacak verilir; yakacak her yıl aynı bedelle karşılanır. Ağaçlandırma, imar ve bakım kesimlerinden elde edilen yakacak tarife bedeliyle verilir. 31. maddedeki yasaklar burada da geçerlidir.

Göçmen ve afetzedeler (md. 33)

İskâna tabi göçmenler, nakledilip köy kuranlar, düzenleme ve toplulaştırmaya tabi olanlar ile deprem, yangın, heyelan, sel ve çığ felaketzedesi köylülere ev, ahır, samanlık ve ambar için bir defaya mahsus, Tarım ve Orman Bakanlığınca kesme, taşıma ve istif masrafları karşılığında yapacak verilebilir.

Üretimde köylü ve kooperatif hakları (md. 34)

• İdare üretim yaptığında baltalık, koruya tahvil ve bozuk yapraklı sahalardan köylülerin veya kooperatiflerin vahidi fiyatla kesip taşıdığı yakacağın yüzde yüzüne kadarı maliyet bedeliyle kendilerine verilir.
• Vahidi fiyatla üretimde istihkak, gerçek kişilere yüzde on, kooperatiflere yüzde yirmi fazlasıyla ödenir; 5510 kapsamında sigortalı ve SGK'ya prim borcu olmayanlara yüzde beş fazlasıyla ödenir.

Yapı sistemi ve ihtiyaç tespiti (md. 35–36)

Yapacak alanlar tespit edilen yapı sistemlerine uygun inşaat yapmak zorundadır; yönetmelik Cumhurbaşkanınca yürürlüğe konur. Muhtaçlık ve ihtiyaçlar her yıl orman bölge şefinin iştirakiyle köy ihtiyar heyetince mahallinde tespit edilir; köyün müşterek ihtiyaçlarına öncelik tanınır. Muhtar, emvali elden çıkaranları orman idaresine bildirir.

Sınavda dikkat

• Üçte bir (maliyet), yüzde doksan (nakit), dörtte bir (tamir) oranlarını karıştırma.
• Beş yıl tamir, on yıl yeni yapım; 2500 nüfus sınırı md. 32'dedir.
• Afetzedelere bedel: kesme, taşıma ve istif masrafları.