Orman memurlarının silah kullanma yetkisi ve orman suçlarının takibi

Kolluk sıfatı ve silah (md. 77)

• Orman memurları, Kanunda tanımlanan suçların önlenmesi ve soruşturmadaki görevleri kapsamında kolluk görevlisi sıfatını taşır.
• Lüzum görülen orman teşkilatı memurları Cumhurbaşkanınca seçilecek silahla teçhiz olunur; silahlar orman idaresince demirbaş olarak verilir. Kolluk görevi yapanlara özel kıyafet verilir. (Kanundaki “Çevre ve Orman Bakanlığı” ifadesinin bugünkü karşılığı Tarım ve Orman Bakanlığıdır.)
• Devlet ormanları dışındaki ormanlarda çalışan orman bekçilerine umumi hükümlere göre silah taşıma izni verilebilir.

Silah kullanma hâlleri (md. 78)

• (A) TCK'daki hakkın kullanılması, meşru savunma veya zorunluluk hâlleri.
• (B) Saldırıya yarayan alet ve silahların teslimi emredildiği hâlde uyulmayıp fiilen saldırıda bulunulması ve saldırının başka şekilde def'ine imkân olmaması.
• (C) Teslim edilen silahları, el konulan nakil vasıtalarını, orman emvalini veya memurun silahını almak ya da orman bölge ve muhafaza binalarına zorla girmek amaçlı saldırının başka şekilde önlenememesi.

Delil, el koyma ve arama (md. 79, 88)

• Orman memurları delilleri tutanakla tespit eder. Suçla elde edilen orman malları ve suçta kullanılan nakil vasıtalarına CMK hükümlerine göre el konulur; Cumhuriyet savcısına ulaşılamadığında el koyma orman işletme şefinin yazılı emriyle yapılır.
• Orman muhafaza memurları CMK'ya göre şüphelileri yakalama yetkisine sahiptir.
• Talep hâlinde polis, jandarma, köy muhtar ve bekçileri orman memurlarına yardıma mecburdur. Hüküm olmayan hâllerde CMK uygulanır.
• Arama CMK'ya göre yapılır; savcıya ulaşılamadığında orman şefinin yazılı emriyle yapılır.

Köylülerin iş birliği ve zabıt (md. 81–82)

Orman içi ve civarı köylerin muhtar ve ihtiyar meclisi, köy hudutlarındaki Devlet ormanlarının korunmasında teşkilatla iş birliği yapar. Memurlar suçlunun kimliğini, ikametgâhını ve suçun niteliğini tespit eden, kendileri, suçlu ve hazır bulunanlardan en az iki kişiye imzalattırdıkları bir zabıt tutar. Kimliği tespit edilemeyen şüpheli en yakın köyün muhtar veya ihtiyar heyetine, olmazsa en yakın zabıta merkezine götürülür. Zabıtlar amirler aracılığıyla Cumhuriyet başsavcılığına verilir ve aksi ispat edilinceye kadar muteberdir.

Görevli mahkeme (md. 83)

110. maddenin üçüncü fıkrasındaki suçlar asliye ceza, dördüncü fıkrasındakiler ağır ceza, beşinci fıkrasındakiler CMK 250. maddeyle görevlendirilen ağır ceza mahkemesinde görülür. Orman suçlarına ait davalar acele işlerden sayılır.

El konulan mallar ve hayvanlar (md. 84–87)

• El konulan mahsuller orman deposuna; depo yoksa belediye hudutlarında belediyeye, köyde muhtara (yoksa vekiline, o da yoksa ihtiyar heyeti üyesine) yediemin senedi karşılığı teslim edilir. Bozulacak mallar müsadereli mallar satış komisyonlarınca derhal satılır; bedeller OGM hesabına irat kaydedilir.
• Faili belirsiz mahsuller satılır; sahibi bulunamayan nakil vasıtaları on beş gün ilanla araştırılır.
• Ağaç kesecek araçlarla şüpheli görülenleri memurlar orman dışına çıkarabilir.
• Başıboş hayvanlar muhtar veya belediyeye makbuzla teslim edilir; on beş gün içinde sahibi çıkmazsa satılır, bedel bankaya yatırılır, bir sene içinde sahibi çıkmazsa irat kaydolunur. Bakım masrafı sahibine aittir.

Sınavda dikkat

• El koyma: orman işletme şefinin yazılı emri; arama: orman şefinin yazılı emri (ikisi de savcıya ulaşılamazsa).
• Zabıt aksi ispatlanıncaya kadar muteberdir; imalat ve fabrikasyon kontrolü OGM'nindir (md. 89).