Diş protez teknisyenleri, sağlık meslek mensupları ve tıpta uzmanlık

Diş protez teknikerleri ve laboratuvarlar (Ek md. 7, 10)

• Diş protez teknikerleri; diploma veya belgelerinin hak kazandırdığı unvanlar dışındaki unvanları kullanamaz, hastalarla doğrudan meslekî ilişkiye giremez, laboratuvarlarında yalnız diş hekimliğinde kullanılan araç-gereçleri bulunduramaz, tavsiyede bulunamaz. Aykırı davrananlar md. 41 (diplomasız diş hekimliği) hükümlerine göre cezalandırılır.
• Diş protez laboratuvarı açmak isteyen tekniker veya diş hekimi mahallin en büyük mülkî amirine başvurur. Asgari şartlar Sağlık Bakanlığı yönetmeliğiyle belirlenir; laboratuvarlar il sağlık müdürlüklerince denetlenir.

Zorunlu malî sorumluluk sigortası (Ek md. 12)

• Kamuda çalışan tabip, diş tabibi ve uzmanlar tıbbi kötü uygulama nedeniyle talep edilecek zararlar ve kurumun yapacağı rücular için sigorta yaptırmak zorundadır; primin yarısını kendileri, yarısını döner sermaye (yoksa kurum bütçesi) öder.
• Özel sağlık kuruluşunda çalışanların sigortasını kuruluş yaptırır; prim yarı yarıya ödenir ve işverenin payı çalışanın maaşından hiçbir şekilde kesilemez.
• Serbest çalışanlar sigortayı kendileri yaptırır.
• Sigorta yaptırmayanlara mülkî idare amirince idarî para cezası verilir.

Sağlık meslek mensupları (Ek md. 13)

Ek 13. madde, tabip ve diş tabibi dışındaki sağlık meslek mensuplarını tanımlar. Önemli örnekler:

• Klinik psikolog: Hastalık olarak tanımlanmayan durumlarda psikoterapi yapar; hastalık durumlarında ancak uzman tabibin teşhisi ve yönlendirmesiyle psikoterapi uygular.
• Fizyoterapist: Hastalık dışı durumlarda koruyucu ve geliştirici protokoller uygular; hastalık durumlarında fiziksel tıp ve rehabilitasyon uzmanı (veya ilgili rotasyonu yapmış uzman) tabibin teşhis ve yönlendirmesine bağlı çalışır.
• Diyetisyen: Sağlıklı bireylere beslenme programı belirler, hastalar için tabibin yönlendirmesiyle program düzenler.
• Podolog: Ön lisans mezunu; ayak sağlığı ve bakımı hizmeti veren sağlık teknikeri.
• Perfüzyonist: Kalp-akciğer makinesiyle beden dışı kan dolaşımını yönetir.
• Diş protez teknisyeni/teknikeri: Diş tabibinin aldığı ölçü üzerine protez ve ortodontik cihaz yapar ve onarır.
• Acil tıp teknikeri: Acil tıbbi yardım ve bakımla sınırlı olarak hastaya müdahale eder.
• Sağlık bakım teknisyeni: En az tekniker düzeyindeki meslek mensuplarının nezaretinde yardımcı olarak çalışır.
• Nükleer tıp teknikeri: Nükleer tıp uzmanı sorumluluğunda radyofarmasötikleri hazırlar ve uygular.

Tabipler ve diş tabipleri dışındaki sağlık meslek mensupları hastalıklarla ilgili doğrudan teşhiste bulunarak tedavi planlayamaz ve reçete yazamaz. Geleneksel/tamamlayıcı tedavi yöntemleri tabiplerce veya tabiplerin yönlendirmesiyle uygulanır. Diploma veya belge olmadan bu mesleklerin işini yapan veya unvanını takınanlara bir yıldan üç yıla kadar hapis ve adlî para cezası verilir.

Tıpta uzmanlık (Ek md. 14)

• Ana dallar ve süreleri EK-1, diş hekimliği uzmanlık dalları EK-2, yan dallar EK-3 sayılı çizelgelerdedir.
• Eğitim süreleri, Tıpta Uzmanlık Kurulunun kararı üzerine Sağlık Bakanlığınca üçte bir oranına kadar artırılabilir; bu durumda müfredatı örtüşen yan dalın süresi üçte birine kadar azaltılır.
• Ana dal eğitimine merkezî uzmanlık sınavıyla, yan dal eğitimine merkezî yan dal sınavıyla girilir.
• Uzmanlık dallarının müfredatı ile görev ve yetkilerinin çerçevesini Tıpta Uzmanlık Kurulu belirler.

Sınavda dikkat

• Teşhis, tedavi planı ve reçete yalnız tabip ve diş tabibine aittir.
• Kamudaki sigorta primi: yarısı çalışan, yarısı döner sermaye/bütçe.
• Diplomasız sağlık meslek mensubu işi: 1-3 yıl hapis.
• Uzmanlık süresi artırımı: en çok üçte bir, karar Tıpta Uzmanlık Kurulunun.