Ebeler ve hastabakıcı hemşireler

Ebe unvanı (md. 47)

Ebe unvanı şu kişilere verilir:

• Türkiye'de üniversitelerin ebelikle ilgili lisans eğitimi veren fakülte ve yüksekokullarından mezun olup diplomaları Sağlık Bakanlığınca tescil edilenler,
• Yurt dışında ebelik okulunu bitirip denkliği onaylanan ve diploması Bakanlıkça tescil edilenler.

Lisans mezunu ebeler meslekleriyle ilgili lisansüstü eğitim alarak uzmanlaşıp diplomaları tescil edildikten sonra uzman ebe olarak çalışır. Ebeler özellik arz eden birim ve alanlarda yetki belgesi alır; eğitim programları, belgelendirme ve görev-yetki-sorumluluklar Sağlık Bakanlığı yönetmeliğiyle düzenlenir.

Bildirim yükümlülüğü (md. 50)

Bir yerde meslek icra etmek isteyen ebe en geç bir hafta içinde kimlik, belge tarih ve numarası ile çalışacağı yeri bildiren ihbarnameyi mahallin en büyük sağlık amirine verir; ikametgâh değişikliği veya başka yere nakilde en az yirmi dört saat önce bildirimde bulunur.

Ebenin görev ve yetkileri (md. 51)

• Gebelik, doğum ve doğum sonrası dönemde gerekli desteği verir; yenidoğana ve bebeğe bakım sağlar.
• Kadın sağlığı, üreme sağlığı ve çocuk bakımı konularında aile ve topluma danışmanlık ve eğitim hizmetlerinde görev alır.
• Gebeliğin tespitini, gebe izlemini ve gerekli muayene ve değerlendirmeleri yapar.
• Normal doğum eylemini gerçekleştirir ve normal doğum sırasında gereken küçük tıbbi müdahaleleri yapar; bu müdahalelerin kapsam ve sınırlarını Bakanlık belirler.

Reçete yasağı (md. 52)

Ebelerin reçete yazması yasaktır. Meslekleri için gerekli reçeteli maddeleri resmî tabiplerin reçetesiyle eczanelerden temin ederler; resmî tabipler bu başvuruları hızlı ve kolaylıkla karşılamakla yükümlüdür.

Ebelere ilişkin yaptırımlar (md. 54-57)

• Diploma veya belgesi olmadan ebeliği meslek edinenlere, fiil suç oluşturmuyorsa idarî para cezası verilir.
• Kanuni şartları yerine getirmeden veya geçici men edilmişken meslek icra eden ve md. 51-52'deki sınırı aşan ebelere de idarî para cezası uygulanır.
• Tedavisi mümkün olmayan akıl hastalığı muayeneyle anlaşılan ebeler, Sağlık Bakanlığının teklifi ve Sağlık Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulu kararıyla meslekten men edilir, belgeleri geri alınır.

Hastabakıcılar (md. 63-68)

• Hastabakıcılık için tanınmış hastabakıcı okulundan mezuniyet veya resmî hastanelerden verilmiş belge ve bu belgenin Bakanlıkça tasdik ve tescili gerekir.
• Hastabakıcılar da en çok bir hafta içinde bildirimde bulunur, nakilde yirmi dört saat önce haber verir.
• Meslekî haysiyet ve menfaatlerini korumak ve meslekî yardımlaşmayı sağlamak için tüzel kişiliği olan bir veya birden fazla yurt kurabilirler; bu yurtlar Bakanlığın gözetim ve denetimi altındadır.
• Yetkisi olmadan hastabakıcılık yapan veya bu unvanı takınanlara idarî para cezası verilir.

Sınavda dikkat

• Ebe reçete yazamaz; malzemeyi resmî tabip reçetesiyle alır.
• Ebe normal doğumu gerçekleştirir; küçük tıbbi müdahalelerin sınırını Bakanlık çizer.
• Uzman ebe için lisansüstü eğitim ve tescil gerekir.
• Ebe ve hastabakıcıda bildirim süreleri tabiplerle aynıdır: bir hafta / 24 saat.
• Sünnetçilere ilişkin 58-62. maddeler mülgadır.