Etıbba odaları ve haysiyet divanları

Etıbba odalarının kuruluşu ve görevi (md. 14)

1219 sayılı Kanun, sınırları ve merkezi Bakanlıkça (Kanun metninde "Sıhhiye ve Muaveneti İçtimaiye Vekaleti") belirlenecek bölgelerde birer etıbba odası (tabipler odası) kurulmasını öngörür. Odalar:

• Tabiplerin meslekî haysiyet ve menfaatlerine ilişkin bütün meseleleri inceler,
• Kuracakları haysiyet divanları aracılığıyla meslek ahlakına uymayan tabipler, diş tabipleri ve dişçiler hakkında disiplin (inzibati) cezaları verir,
• Tabipler arasında çıkan meslekî ihtilafları çözer.

Odaya üyelik zorunluluğu (md. 15)

Oda bulunan bölgelerde Türkiye'de meslek icrasına yetkili bütün tabiplerin odaya girmesi zorunludur. Memur olmak bu zorunluluktan istisna sağlamaz. Odaların giderleri için üyelerden bir defaya mahsus giriş ücreti (duhuliye) ve yıllık aidat alınır.

Disiplin cezaları (md. 16)

Haysiyet divanları meslek adabına uymayan tabiplere şu uyarıcı cezaları verebilir:

• Yazılı ihtar (tahriren ihtar),
• Meclis huzurunda tevbih (kınama),
• Bir haftadan altı aya kadar geçici olarak meslek icrasından men.

Yönetim kurulu ve haysiyet divanının oluşumu (md. 17-20)

• Oda yönetim kurulu (heyeti idare), genel kurulca iki yıl için seçilen üç ila beş üyeden oluşur; başkanını üyeler arasından gizli oyla seçer.
• Haysiyet divanı, genel kurulca yine iki yıl için seçilen iki üyenin yönetim kuruluna katılmasıyla oluşur.
• Yönetim kurulu ve haysiyet divanı üye sayısının yarısından bir fazlasıyla toplanır; oylarda eşitlik olursa başkanın oyu tercih edilir.
• Divan üyelerinden biriyle ilgili işlerde ilgili üye ve kurayla belirlenen yarı üye toplantıya katılmaz; yerlerine yedek üyeler kurayla görev yapar.
• Kanuni niteliklere sahip olmayan, görevini yapmaktan kaçınan veya tarafsızlığı bozan yönetim kurulu ve haysiyet divanları, Yüksek Haysiyet Divanı kararıyla Bakanlıkça feshedilir ve seçim yenilenir.
• Seçimlerin bitiminden itibaren bir hafta içinde seçilen üyeler toplanarak başkanlarını gizli oyla seçer ve sonuç Bakanlığa derhâl bildirilir.

Kararların kesinliği ve Yüksek Haysiyet Divanı (md. 21-22)

• Yazılı ihtar ve meclis huzurunda tevbih cezaları kesindir.
• Geçici meslekten men kararları, Ankara'daki Yüksek Haysiyet Divanının (Âli Divanı Haysiyet) tasdikiyle muteber olur.
• Yüksek Haysiyet Divanı: Bakanlık müsteşarının başkanlığında seçilecek üç tabip, Adalet Bakanınca seçilecek bir hâkim, tıp fakültesi profesörlerince seçilecek bir profesör, odalarca seçilecek biri asker ikisi sivil üç tabipten oluşur.
• Başkan ve üyeler üç yılda bir yenilenir; eski üyeler yeniden seçilebilir.
• Temyiz edilen kararlar divana gelişinden itibaren en geç bir ay içinde reddedilir, onaylanır veya değiştirilir; tabibin sözlü veya yazılı savunması kabul edilir.
• Yüksek Divan da üyelerinin yarısından bir fazlasıyla toplanır; eşitlikte başkanın bulunduğu taraf üstün sayılır.
• Geçici men edilen tabip bu süre içinde meslek icra edemez; ancak memur tabiplerin memuriyet görevlerine halel gelmez.

Sınavda dikkat

• Kesin olan cezalar: ihtar ve tevbih; tasdike tabi olan: geçici men.
• Geçici men süresi bir hafta – altı ay.
• Oda organlarının görev süresi iki yıl, Yüksek Haysiyet Divanınınki üç yıl.
• Memur tabipler de odaya kayıt zorunluluğuna tabidir.