Arsa tahsisi, ortak yerler, altyapı tesisleri, muafiyet ve sorumluluk

Arsa tahsisleri (md. 18)

• Ön tahsis ve parsel tahsisi, müteşebbis heyetin veya genel kurulun belirlediği prensipler ve şeffaflık ilkesi doğrultusunda yönetim kurulu tarafından yapılır; Bakanlığa tahsisi takip eden ayın ilk haftası içinde bilgi verilir.
• Bakanlık gerekli görürse yer tahsis edileceklerin temel vasıflarını ve iştigal konularını kuruluş protokolünde belirleyebilir.
• Tahsis veya satışı yapılan arsalar tahsis amacı dışında kullanılamaz; borcun tamamı ödenmeden ve tesis üretime geçmeden satılamaz, devredilemez, temlik edilemez; bu husus tapuya şerh edilir. Şirket statüsündeki katılımcılarda spekülatif devirleri önleyici tedbirleri Bakanlık alır.
• Arsa tahsisi yapılan firmanın tasfiyesi hâlinde, katılımcı vasfını taşıyan ortağa tahsis hakkı devredilebilir; işlemlerin muvazaalı olup olmadığını Bakanlık inceler.
• Yasaklara aykırılık mahkemece tespit edilirse arsa, kimin tasarrufunda olursa olsun tahsis veya satış tarihindeki bedeli ile geri alınıp başka katılımcıya verilir.
• Tapu, bedelin tümüyle ödenmesi veya kalan borç için teminat mektubu ve noter tasdikli taahhütname verilmesi şartıyla; tesisi üretime geçenlere geri alım şerhi konulmadan, geçmeyenlere şerhli olarak verilir.
• Katılımcı sabit yatırım tutarının en az %50'si kadar banka kredisi alırsa, üretime geçme şartı aranmadan şerhsiz tapu alabilir; Bakanlık kredisi kullanan OSB'lerde tapu ipotekli, kullanmayanlarda ipoteksiz verilir.
• OSB mülkiyetinde olmayan taşınmazların tapusuna “icra yoluyla satış dâhil üçüncü kişilere devrinde OSB'den uygunluk görüşü alınması zorunludur” şerhi konulur; eski katılımcının taahhütleri yeni alıcıyı da bağlar.
• OSB, sanayi veya hizmet destek alanındaki parsellerde üstyapı inşa edebilir, üstyapılı kiralayabilir veya satabilir. Katılımcılar tesislerini üretim amaçlı olarak bir veya birden fazla kiracıya kiralayabilir.
• Müteşebbis heyet, sanayicilerin ortak yararına hizmet verecek kamu kurumlarına ve meslek kuruluşlarına mülkiyeti OSB'de kalmak üzere arsa tahsis edebilir.

Ortak yerler (md. 19)

Katılımcıların ortak yararlanmasına ayrılan alanların giderleri OSB bütçesinden karşılanır. Devredilmemiş alanlar ile imar planı içindeki yollar ve rekreasyon alanları OSB tasarrufundadır. Altyapı tesislerinin geçtiği sanayi parsellerinde ayrıca irtifak veya intifa hakkı tesis edilmez.

Altyapı tesisleri (md. 20)

• Elektrik, su, kanalizasyon, doğalgaz, arıtma, yol, haberleşme, spor tesisi gibi altyapıyı kurma, işletme ve dağıtım-satış hakkı sadece OSB'nin yetki ve sorumluluğundadır.
• OSB, Bakanlıktan izin almak kaydıyla ayrı şirket kurmadan öncelikle kendi ihtiyacı için elektrik üretim tesisi kurabilir. Katılımcıların elektrik üretim tesisi kurması OSB iznine tabidir.
• Atıkların ortak arıtmanın kabul edebileceği standartlara düşürülmesi için münferiden ön arıtma tesisi yapılması gerekir.
• Kuruluşlar altyapı ihtiyaçlarını OSB tesislerinden karşılamak zorundadır; OSB izni olmadan başka yerden karşılayamaz, kullanma hakkını başkasına devredemez.

Muafiyet ve destekler (md. 21)

• OSB tüzel kişiliği, Kanunun uygulanmasıyla ilgili işlemlerde her türlü vergi, resim ve harçtan muaftır; ancak bu muafiyet banka ve sigorta muameleleri vergisini kapsamaz.
• Katılımcıların enerji giderlerine dair düzenlemeler, serbest piyasa fiyatlarına müdahale edilmeksizin Cumhurbaşkanı tarafından yapılır.
• Atık su arıtma tesisi işleten bölgelerden belediyelerce atık su bedeli alınmaz.

Sorumluluk (md. 22)

• OSB ve OSBÜK organ üyeleri ile personeli, Bakanlığın talebi üzerine belge, defter ve kayıtları eksiksiz ve süresinde vermek, denetimde yardımcı olmakla yükümlüdür.
• Kendi kusurlarından doğan zararlardan sorumludurlar; para, senet, bilanço, defter ve belgeler üzerinde işledikleri suçlardan dolayı kamu görevlisi gibi cezalandırılırlar.
• Yükümlülüğe uymayan, kamu görevlisi olmayan OSB organ üyeleri ile OSBÜK organ üyelerine idari para cezası verilir; cezayı Bakanlık verir. Kamu görevlisi olanlar ilgili mevzuata göre cezalandırılır.

Sınavda dikkat

• Tahsisi yapan yönetim kurulu, prensipleri koyan müteşebbis heyettir.
• Geri alım bedeli güncel değer değil, tahsis veya satış tarihindeki bedeldir.
• Vergi muafiyeti banka ve sigorta muameleleri vergisini kapsamaz.
• OSB'nin elektrik üretimi Bakanlık iznine, katılımcının elektrik üretimi OSB iznine bağlıdır.