Bakanlığın görevleri, teşkilatı ve hizmet genel müdürlükleri

Bakanlığın görev ve yetkileri (md. 385)

1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine göre Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı; kalkınma planlarıyla uyumlu sanayi politikaları ve stratejileri oluşturur, yerli üretimin ve teknolojik kabiliyetin geliştirilmesi için kamu kurumları arasında eşgüdüm kurar. Başlıca görevleri:

• Sanayi ürünlerine yönelik idari ve teknik düzenlemeleri hazırlamak, Türk standartlarından gerekli görülenleri zorunlu uygulamaya koymak, sanayi işletmelerinin sicilini tutmak, sanayi istatistikleri üretmek.
• Milli Teknoloji Hamlesinin temel hedef, odak alan ve yol haritası gibi esaslarını belirlemek.
• Büyük veri, yapay zekâ, siber güvenlik gibi kritik alanlarda ar-ge ve üretim yetkinliklerini artırmak; uzay ve havacılık sanayisinin gelişimi için koordinasyon sağlamak.
• Kamu bilişim projelerini tedarik edecek firmaları yetkilendirmek, yetkilendirmeyi iptal etmek veya geçici durdurmak.
• OSB, endüstri bölgesi, teknoloji geliştirme bölgesi, serbest bölge ve sanayi siteleri için yatırım alanlarını belirlemek; 1/25.000 ölçekli nazım imar planlarında sanayi alanlarına görüş vermek.
• Metroloji (bilimsel, endüstriyel, yasal) ve hazır ambalajlama düzenlemeleri; akreditasyon ve uygunluk değerlendirme politikaları.
• Elektronik haberleşme sektöründe kullanılanlar hariç sanayi ve bilişim ürünlerinde piyasa gözetimi ve denetimi.
• Yatırım teşvik uygulamalarını yürütmek; uluslararası doğrudan yatırımların artırılmasına katkı.
• Bölgesel gelişme politikaları; kalkınma ajansları ile bölge kalkınma idaresi başkanlıklarının koordinasyonu ve denetimi.
• Açık veri programları, sınai mülkiyet haklarının korunması ve ticarileşmesine yönelik destek programları.

Bakanlık, destek programları ve projeleriyle ilgili görevlerini bağlı ve ilgili kuruluşlarına yaptırabilir; onlarla ortak program yürütebilir (md. 385/2).

Teşkilat ve hizmet birimleri (md. 386-387)

Bakanlık merkez, taşra ve yurtdışı teşkilatından oluşur. Hizmet birimleri: Sanayi; Millî Teknoloji ve Yapay Zekâ; Stratejik Araştırmalar ve Verimlilik; Ar-Ge Teşvikleri; Sanayi Bölgeleri; Metroloji ve Sanayi Ürünleri Güvenliği; Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye; Kalkınma Ajansları; Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler; Hukuk Hizmetleri; Yönetim Hizmetleri genel müdürlükleri; Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı; Strateji Geliştirme Başkanlığı; Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı; Acil Durumlar ve Savunma Planlaması Dairesi Başkanlığı; Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği; Özel Kalem Müdürlüğü.

Genel müdürlüklerin ayırt edici görevleri (md. 388-395/B)

• Sanayi GM (388): nitelikli işgücü programları, temiz üretim, sektörel komiteler, sanayi ürünlerinin teknik düzenlemeleri, araçların karayolu yapısına ve trafik güvenliğine uygun üretimi için teknik düzenleme ve belgelendirme, sanayi sicili, yıllık ithalat-ihracat rejimlerinin hazırlanmasında işbirliği, hammadde tedarikinin uzun dönemli planlaması.
• Millî Teknoloji ve Yapay Zekâ GM (388/A): Milli Teknoloji Hamlesi program ve projeleri, siber güvenlik, dijital dönüşüm ve dijital ekonomi, açık kaynak yazılım, büyük veri ve yapay zekâ, uzman bilim insanlarının ülkeye kazandırılması, kamu bilişim projelerini tedarik edecek firmaların yetkilendirilmesi, güvenilir ve etik yapay zekâ ile veri merkezi ve bulut bilişim altyapısı.
• Stratejik Araştırmalar ve Verimlilik GM (388/B): Milli Teknoloji Hamlesinin esaslarını paydaşlarla belirlemek, büyük veri ve ileri analitikle bilgi temelli yönetim, verimlilik ölçümü ve verimlilik konusunda belgelendirme, destek ve teşviklerin etki analizleri.
• Ar-Ge Teşvikleri GM (389): teknoloji geliştirme bölgelerinin yer seçimi, kuruluşu ve denetimi; ar-ge ve tasarım merkezlerini tescil etmek; kümelenme gibi işbirliği mekanizmaları.
• Sanayi Bölgeleri GM (390): OSB'lerde kamu yararı kararı vermek, endüstri bölgelerinde kamulaştırma işlemleri; OSB projelerinin tamamına kadar kredi desteği; sanayi sitelerinin altyapısının tamamı ile üstyapının yüzde yetmişine kadar kredi desteği; taşınma masraflarının kredilendirilmesi.
• Metroloji ve Sanayi Ürünleri Güvenliği GM (392): yasal metroloji ve hazır ambalajlama, ulusal ölçüm standartları, yasal metroloji laboratuvarları, ürün güvenliği bilgi sistemi, piyasa gözetimi ve denetimde yaptırım uygulamak, numune testleri.
• Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye GM (393): 4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu işleri, yatırımların karşılıklı teşviki ve korunması anlaşmaları, projeleri teşvik belgesine bağlamak, tamamlama vizesi, yap-işlet-devret çalışmalarına katkı.
• Kalkınma Ajansları GM (394): bölgesel gelişme ulusal stratejisi ve bölge planları, ajansların genel koordinasyonu, bölge kalkınma idaresi başkanlıklarının yıllık çalışma programlarını onaylamak, kalkınmada öncelikli yöreler.
• AB ve Dış İlişkiler GM (395): AB üyeliği ve Gümrük Birliği konularında uyum ve müzakere, AB çerçeve programları, Bakanlığın yurtdışı birimlerini yönetmek.
• Hukuk Hizmetleri GM (395/A): 659 sayılı KHK'ye göre hukuk birimlerinin görevleri. Yönetim Hizmetleri GM (395/B): personel ve eğitim planı, özlük işleri, satın alma ve kiralama, taşra teşkilatı ile koordinasyon.

Not: Metroloji ve Standardizasyon Genel Müdürlüğü (md. 391) mülgadır; eski Milli Teknoloji Genel Müdürlüğünün adı 2025'te Millî Teknoloji ve Yapay Zekâ Genel Müdürlüğü olmuştur.

Sınavda dikkat

• Ar-ge ve tasarım merkezlerini tescil eden birim Ar-Ge Teşvikleri GM'dir; teknoloji geliştirme bölgelerinin işlemleri de buradadır.
• Verimlilik belgelendirmesi ve teşviklerin etki analizi Stratejik Araştırmalar ve Verimlilik GM'nin görevidir.
• Teşvik belgesi ve tamamlama vizesi Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye GM'ye aittir.
• Araçların teknik düzenlemelere uygunluğunun belgelendirilmesi Sanayi GM'nin görevidir.
• Piyasa gözetimi elektronik haberleşme sektöründe kullanılan ürünleri kapsamaz.