Sayıştay Mensuplarının Nitelikleri, Seçimi ve Atanması

Başkan ve üyelerin nitelikleri (md. 12)

Hukuk, siyasal bilgiler, iktisat, işletme, iktisadi ve idari bilimler fakülteleri veya denkleri olan en az dört yıllık bir yükseköğretimden mezun olduktan sonra kamu idarelerinde en az on altı yıl çalışmış olmak gerekir. Başkanlık ve üyelik için ayrıca sayılan üst görevlerde toplam bir yıl bulunma şartı aranır. Sayıştay dışından seçilen üyeler, son görev yaptıkları idareyle ilgili işlere üç yıl bakamaz.

Başkanın seçimi (md. 13)

• İki aday arasından TBMM Genel Kurulunca gizli oyla seçilir.
• Seçime görev süresinin dolmasından 30 gün önce veya makamın boşalmasından 10 gün sonra başlanır; 30 gün içinde sonuçlandırılır.
• Seçim için üye tamsayısının dörtte birinin bir fazlasından az olmamak kaydıyla toplantıya katılanların salt çoğunluğu aranır.
• Görev süresi beş yıl; bir kimse en fazla iki defa seçilebilir. Görevi biten Başkan üye olarak devam eder ve en kıdemli üye sayılır.

Daire başkanları ve üyeler (md. 14-16)

• Daire başkanları Sayıştay Genel Kurulunca, en az üç yılını doldurmuş üyeler arasından gizli oy ve üye tamsayısının salt çoğunluğuyla seçilir; görev süresi dört yıl, seçim 15 gün içinde yapılır.
• Üyelerin beşte üçü Sayıştay meslek mensuplarından, kalanların en az yarısı Maliye Bakanlığı (bugün Hazine ve Maliye Bakanlığı) meslek mensuplarından seçilir. Boş üyelik beşi bulunca 7 gün içinde duyuru yapılır; başvuru süresi 30 gündür. Genel Kurul her boş yer için dörder aday seçer.
• TBMM'de Ön Seçim Geçici Komisyonu, Plan ve Bütçe Komisyonu üyeleri arasından 15 kişidir; Plan ve Bütçe Komisyonu Başkanı başkanlık eder. Boş üyelik sayısının iki katı aday Genel Kurula sunulur.

Denetçi, savcı ve yönetim mensupları (md. 17-19)

• Denetçiler denetçi yardımcılığından yetişir. Sınava girmek için ocak ayının ilk günü itibarıyla 31 yaşını (yüksek lisans/doktora için 35) bitirmemiş olmak gerekir.
• Giriş sınavı: eleme + yazılı (ÖSYM) + mülakat. Eleme ve yazılıda 70 puan alt sınırı; elemeden kadronun 5 katı, yazılıdan 3 katı aday çağrılır. Mülakat komisyonu 6 kişidir, başarı ortalaması en az 70.
• Eğitim ve staj 2-3 yıl, adaylık 1-2 yıldır. Yeterlik sınavını geçemeyenlerin meslekle ilişiği kesilir; isteyenler yönetim mensubu olarak atanır.
• Savcılar, sayılan fakültelerden mezun olup kamu görevlisi olarak en az on yıl çalışmış olanlardan atanır. Süresi dolan Başsavcı yeniden atanabilir.

Organlar (md. 20-33)

• Başkan, Plan ve Bütçe Komisyonunu yılda en az iki defa bilgilendirir; en çok beş denetçiyi danışman yapabilir. İki başkan yardımcısı (denetim ve yönetim) üyeler arasından görevlendirilir.
• Daire: 1 başkan + 6 üye; 1 başkan + 4 üye ile toplanır, oy çokluğuyla karar verir.
• Genel Kurul: üçte iki ile toplanır, mevcudun salt çoğunluğuyla karar verir; Başsavcı oy hakkı olmadan katılır.
• Temyiz Kurulu: 4 daire başkanı + her daireden 2 üye; dört yıl; her yıl dörtte biri yenilenir; son hüküm mercii.
• Rapor Değerlendirme Kurulu: iki yıl için seçilir; başkanı Sayıştay Başkanıdır.
• Yüksek Disiplin Kurulu: 5 daire başkanı + her daireden 1 üye; disiplin kararları üçte iki çoğunlukla.

Sınavda dikkat

• Başkanı TBMM, daire başkanlarını Sayıştay Genel Kurulu seçer.
• Başkan beş yıl, daire başkanı dört yıl görev yapar.
• Ön Seçim Geçici Komisyonu 15 kişidir ve Plan ve Bütçe Komisyonu üyelerinden oluşur.
• Daire 6 üyeli kurulur ama 4 üyeyle toplanır.