Sorumlular ve Sorumluluk

Sorumlular ve sorumluluk hâlleri (md. 7)

• Sorumlular ve sorumluluk hâllerinde 5018 sayılı Kanun ve Sayıştay denetimiyle ilgili diğer kanunlar esas alınır.
• Kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar; kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun elde edilmesi, kullanılması, muhasebeleştirilmesi, raporlanması ve kötüye kullanılmaması için önlem alınmasından sorumludur. Bu sorumluluğun yerine getirilip getirilmediği TBMM'ye sunulan Sayıştay raporlarında belirtilir; kamu zararına sebep olunan durumlar ise tazmine ilişkin hükme bağlama ile sonuçlandırılır.
• Sorumlular, mevzuata aykırı karar, işlem veya eylemleriyle illiyet bağı kurularak ilamda yer alan kamu zararından tek başlarına veya birlikte tazminle yükümlüdür.
• Usulüne uygun görevlendirilmediği hâlde kendiliğinden veya emir üzerine gelir tahakkuk ettiren, toplayan, harcayan, malları muhafaza edenler de (işlemleri bir hesaba dahil edilmemişse) sorumludur; bu durum yöneticilerin yazılı emri üzerine olmuşsa yöneticiler de sorumluluğa ortak olur.
• Bakanlar, kaynakların etkili, ekonomik ve verimli kullanılması ile hukuki ve mali konularda Cumhurbaşkanına karşı sorumludur.
• Sayıştayın performans denetimleri mali ve hukuki sorumluluk doğurmaz.

Hesapların verilmesi (md. 8)

• Hesaplar muhasebe yetkilileri tarafından hazırlanır; üst yönetici veya görevlendirdiği harcama yetkilileri ile muhasebe yetkilileri tarafından denetime hazır bekletilir ya da Sayıştayın bildireceği yere gönderilir.
• Sunulacak defter, kayıt ve belgelerin çeşidi, yeri, süresi ve usulünü Sayıştay belirler.
• Hesapların verilmemesinden doğan sorumluluk, hesapların istendiği tarihte görev başında bulunan muhasebe yetkilisi ile üst yönetici veya görevlendirdiği harcama yetkilisine aittir.
• İdareler her hesap yılı başında muhasebe birimlerini ve muhasebe yetkililerinin ad-soyadını Sayıştaya bildirir; yıl içindeki değişiklikler en geç bir ay içinde bildirilir.

Kamu idareleri ve görevlilerinin sorumluluğu (md. 9)

• Sorumlular, istenen bilgi ve belgeleri vermek, işlem ve malların fiili durumunu geciktirmeksizin göstermek zorundadır; belgelerin asılları, gösterilemiyorsa ikinci nüshaları gösterilir.
• Hesabı zamanında ve tam vermeyen, istenen belgeleri vermeyen ve denetimi güçleştirenlerin aylıkları, Sayıştayın istemi üzerine idarelerce eksiksiz verinceye kadar yarım ödenir.
• Yarım aylık kesilmeye başlandıktan sonra muhasebe yetkilileri en çok üç ay, diğer görevliler Sayıştayca belirlenen süre içinde yükümlülüğü yerine getirmezse görevden uzaklaştırılır ve soruşturma veya kovuşturma yapılır.
• Aynı hükümler, ilamların infazını izlemeyenler hakkında da uygulanır.
• Kurallara uymayanlar ile md. 6(1)-(2) gereklerini haklı sebep olmadan yerine getirmeyenler hakkında Sayıştayın istemiyle disiplin veya ceza kovuşturması yapılır.

Sınavda dikkat

• Performans denetimi sorumluluk doğurmaz; kamu zararı ise hükme bağlanarak tazmin ettirilir.
• Yarım aylık uygulamasında muhasebe yetkilisi için üst sınır üç aydır.
• Yıl içi değişiklik bildirimi süresi bir aydır.
• Bakanların sorumluluğu Cumhurbaşkanına karşıdır.