1.eğitime katkı payı, özel işlem vergisi ve damga vergisi alacaklarının terkini

Genel esas (Genelge 6/2/0)

Kurumca tahsil edilen eğitime katkı payı, özel işlem vergisi ve damga vergisi ile bunlara ilişkin gecikme zammı borçlarının terkini, sigorta primlerinden farklı olarak 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre yürütülür. Zamanaşımına uğramış ya da zamanaşımına uğramamış olmakla birlikte tahsili imkansız veya tahsil gideri alacaktan fazla olan bu alacaklar aşağıdaki usullerle terkin edilir.

Zamanaşımı nedeniyle terkin (6/2/1.1)

6183 sayılı Kanunun 102 nci maddesine göre amme alacağı, vadesinin rastladığı takvim yılını takip eden takvim yılı başından itibaren beş yıl içinde tahsil edilemezse zamanaşımına uğrar. Örneğin vadesi 31/3/2002'de dolan eğitime katkı payı ve özel işlem vergisi 31/12/2007'de zamanaşımına uğrar.

Vergilerin ve zamanaşımına uğrayan Hazine alacaklarının terkini 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine göre Gelir İdaresi Başkanlığının görevidir. Bu nedenle Kanun kapsamından çıkarılmış işyerlerindeki zamanaşımına uğramış alacaklar için:

• 2.000.000 TL'ye kadar (dahil) olanlar için Kurum Başkanlık Makamından (veya yetki devredilen makamdan) terkin izni alınır,
• 2.000.000 TL'nin üzerindekiler için Gelir İdaresi Başkanlığından izin alınır.
• Her iki halde Ek-10 yazısı 1 asıl 2 suret düzenlenir; SGM il müdürlüğüne, il müdürlüğü aylık periyotlarla Sigorta Primleri Genel Müdürlüğü İşverenler Daire Başkanlığına gönderir. İzin verilen borçlar il müdürlüğü aracılığıyla SGM'ye bildirilip terkin edilir.
• Zamanaşımı nedeniyle silinen bu alacakların terkin cetvelleri vergi dairelerinin denetimi için saklanır, ancak tutarına bakılmaksızın Sayıştay'a bildirilmez.

Ayrıntı cetvelinin düzenlenmesi (6/2/1.2)

• Her borç türü için tek cetvel düzenlenir; her tür yalnız bir sütunda gösterilir.
• Borç aslı terkin edilince ona bağlı gecikme cezası ve zammı kendiliğinden kalkar; cetvelde gösterilmez. Aslı ödenmiş borçların gecikme zamları ise gösterilir.
• Alacaklar dönem değil yıl bazında toplu gösterilir; ancak zamanaşımı farklı tarihlerde kesilmişse aynı sütunda toplanamaz.
• Zamanaşımı kesilirse, kesilmenin rastladığı yılı izleyen yıl başından yeniden işler (6183 md. 103).
• Her sayfa muhasebe yetkilisi yardımcısı/şef ile muhasebe yetkilisince imzalanıp mühürlenir.

Tahsil imkansızlığı nedeniyle terkin (6/2/1.3)

6183 sayılı Kanunun 106 ncı maddesine göre takip sonunda tahsili imkansız veya tahsil gideri alacaktan fazla olan küçük tutarlı amme alacakları zamanaşımı beklenmeden terkin edilebilir. Muhasebat Genel Müdürlüğü tebliğine göre 213 sayılı Kanun kapsamındaki alacaklar için bu tutar 10 TL'dir. Buna göre kapsamdan çıkarılmış işyerlerinde bu vergi ve paylar ile gecikme zamları toplamı her alacak türü ve dönemi itibarıyla 10 TL veya altında ise ve tahsil imkansız ya da giderli ise ilgili ünitece terkin edilir. Bu terkinler Gelir İdaresine ve İşverenler Daire Başkanlığına bildirilmez; ancak il müdürlüğünce her yılın Aralık ayında Sayıştay Başkanlığına bildirilir.

Sınavda dikkat

• Bu vergi ve paylarda zamanaşımı 6183'e göre beş yıldır (prim alacaklarındaki on yıl değil).
• Zamanaşımı terkinleri Sayıştay'a bildirilmez; tahsil imkansızlığı terkinleri bildirilir.