2008 Yılı Ekim Ayı Başından Önce Geçen Hizmetlerin Çakışması
Temel kural: önce başlayan geçerlidir (9/1/1)
506 sayılı Kanuna göre başka sosyal güvenlik kurumuna prim veya kesenek ödeyenler, 1479 sayılı Kanunun mülga 24/II-c bendine göre de prim/kesenek ödeyenler ve malullük-yaşlılık aylığı alanlar sigortalı sayılmazdı. 2829 sayılı Kanun uygulama protokolünün 10 uncu maddesine göre SSK–Bağ-Kur hizmet çakışmalarında, aksine hüküm yoksa önce başlayan sigortalılık sona ermedikçe diğeri geçerli sayılmaz. Geçici iş göremezlik, hafta sonu ve resmi tatil dışındaki kesintilerde kesintiden sonra başlayan sigortalılık esas alınır.
- 1479'un geçici 18 inci maddesiyle 4/10/2000'e kadar tescil yaptırmayanların sigortalılığı 4/10/2000'den; 5510 geçici 8 ile (b-4 hariç) 1/10/2008'e kadar yaptırmayanlarınki 1/10/2008'den başlar.
- 506'nın mülga 85 inci maddesine göre isteğe bağlı devam ederken 1479, 2925 veya 2926'ya tabi çalışması olanların isteğe bağlılığı 1/10/2008'de sona erer, 4 üncü madde kapsamındaki sigortalılıkları başlar.
4/10/2000-1/10/2008 arası 1479/2926 çakışmaları (9/1/2)
- 2926 tarım sigortalılığı süren kişinin sonradan tespit edilen şirket ortaklığı vb. (b-1,2,3) faaliyeti için, tarım sigortalılığı sona ermedikçe sigortalılık başlatılmaz.
- 1479'a göre isteğe bağlıyken daha önce başlayıp devam eden zorunlu (b) faaliyeti tespit edilenlerin isteğe bağlılığı 1/10/2008'de sona erdirilir ve aynı tarihte (b) sigortalılığı başlatılır.
1479 ek geçici 6 ncı madde (9/1/3)
8/5/2008'e kadar Emekli Sandığı, SSK ve sandıklardan yaşlılık, malullük veya ölüm aylığı bağlananlar 1/10/1972'den itibaren 1479 kapsamı dışında sayılır; bu dönemdeki 1479 sigortalılıkları başlangıçtan iptal edilir. Ancak 2829 sayılı Kanuna göre diğer kurumlara bildirilmiş 1479 hizmetleri geçerli sayılır, iptal edilmez.
2925 ile çakışmalar (9/1/4)
2925 sigortalılığının başlangıcı başvuru dönemine göre değişir: 1984'te başvuranlarda istek tarihini izleyen aybaşı, 1985-1998'de izleyen yılbaşı, 8/9/1999'dan sonra izleyen aybaşı. Başlangıçta 506 veya 1479 çalışması varsa başlangıç, o çalışmanın bitişine göre yeniden belirlenir. 2925 sürerken başka kanuna tabi çalışılırsa tarım sigortalılığı prim/kesenek kesilmeye başlanınca biter, kesinti bitince izleyen aybaşından yeniden başlar.
5434 ile çakışma (9/1/5)
5434'e tabi hizmetler ile diğer kanunlara tabi hizmetler çakışırsa 5434'e tabi süreler geçerli, diğerleri iptal edilir.
Şirket ortakları (9/1/6)
- (4/b) sigortalısı ortak sonradan ortağı olduğu şirketten (4/a) bildirilirse önce başlayan (4/b) geçerli, (4/a) iptal edilir.
- 2008 Ekim öncesi (4/a)'lıyken şirkete ortak olan kişi, (4/a) sigortalılığı kesintiye uğrayıncaya kadar (4/b) kapsamına alınmaz; en az bir gün ara verilirse kesinti kabul edilir.
- Kollektif ve adi şirket ortaklarının aynı şirkette hizmet akdiyle çalışması mümkün değildir.
Sınavda dikkat
- 2008 öncesi kural: önce başlayan.
- 5434 her zaman öncelikli.
- Kurumlara bildirilmiş 1479 hizmeti iptal edilmez.
Bu konudan soru çöz
Bu konuda 18 soru var. Çözdüklerin netine işlenir, yanlışların akıllı tekrar kutusuna girer.