2015/25: Denetim tespitleri, idari para cezası, ALO 170 ve diğer hususlar

Kamu idarelerinin denetim elemanlarının tespitleri (Genelge 3.1)

5510 sayılı Kanunun 59 uncu maddesinin yedinci fıkrasına göre kamu idarelerinin denetim elemanları kendi mevzuatları gereğince işyerlerinde yaptıkları soruşturma, denetim ve incelemelerde çalışanların sigortalı olup olmadığını da tespit eder ve sigortasız çalıştırılanları Kuruma bildirir. Prime esas kazancın veya gün sayısının eksik bildirildiğine ilişkin tespitler de en geç bir ay içinde Kuruma bildirilir. İşlemler SSİY md. 116'ya dayanan Kamu İdarelerinin Denetim Elemanlarınca Yapılacak Tespitler Hakkında Yönetmelik (RG 27/9/2008) hükümlerine göre yürütülür. Raporların sigortalılık ve statü dışındaki hususlarına yapılan itirazların raporu düzenleyen kuruma yapılacağı itiraz edene bildirilir.

İdari para cezaları (3.2)

• Sigortalılık kontrolü ve bildirim yükümlülüğüne uymayan kamu idareleri ve bankalar: 102/1-(g) bendi.
• Protokolde veya Kurumca belirlenen sürede bilgi ve belge vermeyenler: 102/1-(i) bendi.
• Ruhsat bilgilerini (md. 11/6) süresinde bildirmeyenler: 102/1-(h) bendi.
• Eksik bilgi gönderilirse ceza uygulanır ve yazılı hatırlatma yapılır.
• KADİM tespiti üzerine işveren bir ay içinde işyeri ve/veya işe giriş bildirgesini verse bile idari para cezası uygulanır.
• Tescilin “süresinde ve beyana dayalı” veya “re'sen” olması ceza miktarı ve beş puanlık prim indiriminden (kayıt dışı çalışma olmaması şartı) yararlanma bakımından önemlidir.

ALO 170 ihbarları (3.3)

ALO 170 Çalışma ve Sosyal Güvenlik İletişim Merkezinden gelen ihbar ve şikâyetler doğrudan denetmenliğe gönderilmez; önce sigortalılık sorgulanır. Şikâyetçi ilgili dönemde o işyerinden zaten bildirilmişse ilgiliye bilgi yazısı gönderilir. Adres içermeyen veya bir caddedeki tüm işyerleri gibi genel nitelikli ihbarlar ALO 170'e iade edilir. Denetime elverişli olanlar denetmenliğe iletilir; birden fazla üniteyi ilgilendirenler derhal ilgili üniteye yönlendirilir.

İhbar ve şikâyet dilekçeleri (3.4)

Dilekçeler 3071 sayılı Dilekçe Hakkının Kullanılmasına Dair Kanunun 4 üncü maddesine göre incelenir: belli bir konu içermeyen, yargı mercilerinin görevine giren veya ad-soyad, imza ve adres içermeyen dilekçeler incelenmez. Aynı işyeriyle ilgili ALO 170, diğer kurum ve doğrudan verilen şikâyetler birleştirilerek denetmenliğe gönderilir. İşten ayrılmış kişinin dilekçesinde çalışmayı gösteren belge yoksa dilekçe denetmenliğe gönderilmez; 86 ncı maddenin dokuzuncu fıkrasındaki beş yıllık iş mahkemesine başvuru süresini kaçırmaması için ikamet adresine bilgi yazısı gönderilir. Aynı gerekçeyle denetim yapılmış ve yeni dilekçeyi karşılıyorsa mükerrer gönderim yapılmaz.

Adres tespiti ve inşaat ruhsatları (3.5, 3.6)

Adres tespiti için zorunlu haller dışında denetim gerekçesi çıkarılmaz; emniyet, jandarma, vergi dairesi, muhtarlık ve meslek kuruluşlarıyla yazışılır. 3194 sayılı İmar Kanununun 29 uncu maddesine göre yapıya ruhsat tarihinden itibaren iki yıl içinde başlanmalı ve başlama süresiyle birlikte beş yıl içinde bitirilmelidir; aksi halde ruhsat hükümsüz olur. Ruhsat tarihinde başlama zorunluluğu olmadığından KADİM servisleri belediyelerden her yıl su abonelik bilgilerini ve başlama tutanaklarını ister; inşaata başlandığı anlaşılırsa konu denetmenliğe iletilir.

KADİM servisi ve yürürlük (3.7, 4)

KADİM servisleri il müdürlüklerinde (merkez müdürlüğü olan yerlerde yalnız merkez müdürlüklerinde) biri servis sorumlusu (şef veya imza yetkilisi) olmak üzere en az üç personelden oluşur. Genelgeyle 2011/51 sayılı Kayıt Dışı İstihdamla Mücadele Genelgesi yürürlükten kaldırılmıştır; yürürlük dönemindeki işlemler için kullanılabilir.