2016/21: Sağlanan haklar, hastalık ve analık sigortası

İş kazası ve meslek hastalığında sağlanan haklar (Genelge 3.1, 3.2)

5510 sayılı Kanunun 16 ncı maddesine göre: (a) geçici iş göremezlik süresince günlük geçici iş göremezlik ödeneği, (b) sürekli iş göremezlik geliri, (c) ölen sigortalının hak sahiplerine gelir, (ç) gelir bağlanmış kız çocuklarına evlenme ödeneği, (d) cenaze ödeneği.

• Ödenek için bildirimin iş kazası olarak kabulü; meslek hastalığında ise hastalığın Kurum Sağlık Kurulunca tespiti gerekir.
• İş kazası ve meslek hastalığında ödenek prim ödeme gün sayısı şartı aranmaksızın ilk günden itibaren her gün için verilir; süre yetkili hekim/sağlık kurulu raporuna bağlıdır.
• 4/1-(b) sigortalılarına ödenek, GSS dahil tüm prim borçlarının ödenmiş olması şartıyla yatarak tedavi ve sonrasındaki ayaktan tedavi istirahatleri için ödenir.
• Ek 5 kapsamında tarım/orman işlerinde süreksiz çalışanlar yalnız iş kazası ve meslek hastalığı sigortasına tabidir; yararlanmak için kazadan en az on gün önce tescil edilmiş olmaları ve ödenek için borçlarının ödenmiş olması gerekir. Tescilden sonraki on gün içinde (onuncu gün dahil) geçirilen kazada ödenek verilmez.

Hastalık sigortası (4)

Hastalık hali, iş kazası ve meslek hastalığı dışında kalan ve iş göremezliğe neden olan rahatsızlıklardır. Kapsamda: 4/1-(a) sigortalıları, aday çırak, çırak ve işletmelerde eğitim gören öğrenciler, 5/1-(g) kapsamındakiler, intörn öğrenciler ve ev hizmetlerinde 10 gün ve fazla çalışanlar. Diğer statülere hastalık ödeneği ödenmez. Ödenek, iş göremezliğin üçüncü gününden itibaren verilir. Şartlar: istirahat başında sigortalılığın sürmesi, istirahatten önceki bir yıl içinde en az 90 gün kısa vadeli sigorta primi bildirilmesi ve yetkili hekim raporu.

Analık sigortası (5)

Analık hali; sigortalı kadının, sigortalı erkeğin sigortalı olmayan eşinin, gelir/aylık alan kadının ve gelir/aylık alan erkeğin sigortalı olmayan eşinin gebelik ve doğumla ilgili rahatsızlık ve engellilik halleridir. Analık geçici iş göremezlik ödeneği için doğumdan önceki bir yıl içinde en az 90 gün kısa vadeli prim, istirahat süresinde çalışmamak, sigortalılığın sürmesi ve doğumun canlı veya ölü gerçekleşmesi gerekir; dilekçe şartı yoktur. Doğum öncesi süre 8 hafta, çoğul gebelikte 10 haftadır; erken doğumda kullanılamayan süre doğum sonrasına eklenir. Gebeliğin tıbbi gereklilikle sonlandırılmasında analık, tıbbi gereklilik dışındaki sonlandırmada (kürtaj vb.) hastalık sigortasından ödenek verilir. Doğum öncesi süreden önce gebelikle ilgili istirahatler hastalık sigortasından ödenir. Not: Genelge doğum sonrası süreyi 8 hafta ve doğuma 3 hafta kalıncaya kadar çalışmayı esas alır; 5510 sayılı Kanunun 18 inci maddesinin güncel metninde doğum sonrası süre 16 hafta, hekim onayıyla çalışma doğuma 2 hafta kalıncaya kadardır. Bu sürelerde Kanun esas alınır.

Emzirme ödeneği (5.3)

Her çocuk için doğumda yaşaması şartıyla Kurum Yönetim Kurulunca belirlenip Bakanlıkça onaylanan tarife üzerinden ödenir. Şart: doğumdan önceki bir yıl içinde en az 120 gün kısa vadeli prim (4/1-(b) için ayrıca borç bulunmaması). Doğum yapan kadın sigortalıysa değerlendirme onun üzerinden yapılır; kadın şartları sağlamasa da sigortalı eşe ödenmez. Erkeğe ödenmesi için doğum tarihinde evli olmak gerekir; kadın sigortalıda evlilik aranmaz. Sigortalılığı sona erdikten sonra 300 gün içinde doğum olursa, doğumdan önceki 15 ay içinde 120 gün prim varsa ödenir (doğum tarihinde başka statüde sigortalılık olmamalı; yalnız GSS'li olmak engel değildir). Evlat edinmede ödenek ve emzirme ödeneği verilmez.