2016/21: Zamanaşımı, yersiz ödemeler, özel sigortalılar, hekim yetkileri ve e-ödenek

Kurum alacaklarında zamanaşımı (Genelge 8, 8.1)

5510 sayılı Kanunun 93 üncü maddesine göre Kurumca açılacak tazminat ve rücu davaları on yıllık zamanaşımına tabidir; süre gelir ve aylıklarda Kurum onay tarihinden, masraf ve ödemelerde masraf veya ödeme tarihinden başlar. Ödemenin başlangıç tarihi, ödeneğin ödeyen birimce tahakkuk ettirildiği tarihtir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 109 uncu maddesi ise motorlu araç kazalarında rücu hakkını, yükümlülüğün tam yerine getirildiği ve rücu edilecek kişinin öğrenildiği günden itibaren iki yıl olarak düzenler. Yargıtay'ın yerleşik içtihadı olmadığından Kurum, motorlu araç kazalarında 2918 sayılı Kanun hükümlerine göre işlem yapar. Yersiz ödemelerin geri alınmasında Kanunun 96 ncı maddesi uygulanır.

Hakkın düşmesi (8.2)

Kanunun 97 nci maddesine göre kısa vadeli sigorta kollarından kazanılan haklar, hakkın doğduğu tarihten itibaren beş yıl içinde istenmezse düşer. Geçici iş göremezlik ödeneğinde hakkın doğduğu tarih istirahat raporunun sona erdiği tarihtir. 4/1-(b) sigortalısının borçlarını bu beş yıl içinde ödemesi halinde ödenmemiş ödenekleri ödenir. MOSİP'e aktarılıp süresinde tahsil edilmeyen ödenekler Kurum hesabına döner, ancak beş yıl içinde talep edilirse ödenir.

Geçici 63 üncü madde (8.3)

12 ay ve daha fazla prim borcu bulunduğu için sigortalılığı durdurulan 4/1-(b) sigortalılarına bu sürelerde iş kazası, meslek hastalığı ve analıktan ödenek ödenmez. Durdurulan sürelerin tamamını ihya ederlerse, borç ödenmiş ve hak düşürücü süre geçmemişse ödenek ödenir. Yeniden 4/1-(a) veya (b) kapsamında tescil edilenlerin müstahaklığı, durdurulan döneme ait borç dikkate alınmadan yeni kapsama göre değerlendirilir.

Fazla ve yersiz ödemeler (9)

Rücuya esas tespitleri kısa vadeli sigortalar servisi yapar; harcama birimi MOSİP'te “kişilerden alacaklar” menüsündeki borç giriş formu ile kaydeder ve borç dökümü takip birimine gönderilir.

Özel gruplar (10)

• 2925 sayılı Kanuna tabi tarım işçileri: Sağlık yardımı, sürekli iş göremezlik geliri, protez, cenaze masrafı ve ölümde hak sahiplerine gelir sağlanır; geçici iş göremezlik ödeneği verilmez. Yararlanmak için kazadan en az üç ay önce tescil şartı vardır. e-Bildirge şifreleri olmadığından bildirimleri kâğıt ortamında yapılır.
• SGDP'ye tabi çalışanlar: Yalnız iş kazası ve meslek hastalığından ödenek alır; hastalık ve analıktan almaz. Emzirme ödeneği aylık kapsamı üzerinden ödenir.
• İş kaybı tazminatı alanlar: 4/1-(a) ve GSS'li sayılsalar da kısa vadeli kollara tabi değildir; işten ayrılış sonrası 9 gün kuralı ve 300 gün emzirme kuralı uygulanmaz.
• Kısa çalışma ödeneği alanlar: Yalnız GSS kapsamındadır; ödenek, yalnız kısa vadeli sigortaya tabi çalışma günlerine isabet eden istirahat için verilir.
• İşsizlik ödeneği alanlar: İşten çıkarılmayı izleyen 10 uncu güne kadar başlayan hastalık/analık raporlarına ödenek ödenir; işsizlik ödeneği döneminde doğumda şartlar varsa emzirme ödeneği verilir.

Hekim yetkileri ve e-Ödenek (11, 12)

27/11/2010'dan itibaren işyeri hekimlerinin yetkilendirilmesi Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğünce yürütülür; başvurular SGK ünitelerine yapılmaz. İstirahat raporlarının elektronik düzenlenme süreçleri e-Ödenek Programı Kullanım Kılavuzunda açıklanmıştır.