Gelir veya aylık almakta iken çalışmaya başlayanlar
5510'a göre ilk defa sigortalı olup aylık bağlananlar (6/0/1)
- Yaşlılık aylığı alırken (4/a), (4/c) veya yabancı ülke mevzuatına tabi çalışmaya başlayanların aylığı, çalışmaya başladıkları tarihi izleyen ödeme dönemi başında kesilir; çalıştıkları sürede kısa ve uzun vadeli kollar ile GSS primi alınır (Kanun md. 30).
- (4/b) kapsamında çalışmaya başlayanların aylığı ancak yazılı istekleri halinde kesilir; istekte bulunmayanlar (4/b) sigortalısı sayılmaz.
- Malullük aylığı alırken Kanuna veya yabancı ülke mevzuatına tabi çalışmaya başlayanların aylığı kesilir. Yabancı ülkede çalışma nedeniyle aylığı kesilenlerden prim alınmaz.
Geçici 2 nci maddeye göre (4/a) yaşlılık aylığı alanlar (6/0/2)
- (4/a) kapsamında yeniden çalışırsa: aylığını kestirip tüm sigorta kollarına tabi olabilir ya da aylığı sürerken sosyal güvenlik destek primi (SGDP) ödeyebilir (%30 + kısa vade oranı).
- (4/b) kapsamında çalışırsa: aylığından %12'den başlayıp 2011'den itibaren %15 SGDP kesiliyordu; 6663 sayılı Kanunla 29/2/2016'dan itibaren SGDP kesintisi kaldırıldı. 1/3/2016'dan itibaren bu kişiler (4/b) sigortalısı sayılmaz; aylığının durdurulmasını isterlerse (4/b) zorunlu sigortalısı olur (Kanun md. 6/n, md. 30).
- (4/b-4) tarımsal faaliyette bulunanlar 1/10/2008'den itibaren sigortalı sayılmaz, aylıkları kesilmez.
Geçici 2'ye göre (4/b) aylığı alanlar (6/0/3)
(4/a) kapsamında çalışırsa SGDP alınır; (4/b) kapsamında çalışırsa 1/3/2016'dan itibaren tercihleri halinde aylıkları kesilerek prim öderler, istemezlerse sigortalı sayılmazlar.
Malullük aylığı alanlar
(4/a) malullük aylığı alan (4/a)'da çalışırsa aylığı kesilir. (4/b) malullük aylığı alan (4/a)'da çalışırsa aylığı kesilmez, SGDP alınır; (4/b) veya (4/c)'de çalışırsa aylığı kesilir.
Harp ve vazife malulleri (6/0/6)
(4/a) veya (4/b) kapsamında çalışmaya başlayan harp ve vazife malullerinin aylığı kesilmez, SGDP uygulanmaz; iş kazası-meslek hastalığı, istekleri halinde talebi izleyen aybaşından uzun vadeli kollar uygulanır, ayrıca GSS primi alınmaz. (4/c)'de uzun vadeli kollar uygulanır.
Ortak hükümler (6/0/7)
- Sürekli iş göremezlik geliri alanlar gelirleri kesilmeden (4/a), (4/b), (4/c) kapsamında çalışabilir.
- 5335 sayılı Kanunun 30 uncu maddesi gereğince emeklilik veya yaşlılık aylığı alanlar kamu idarelerinde aylıkları kesilmeden çalışamaz; çalışırlarsa tüm sigorta kollarına tabi olur, SGDP ödemezler. Seçimle gelinen görevler, huzur hakkı ödenen görevler, ders ücretli görevler gibi istisnalar vardır.
- (4/b) çalışması nedeniyle SGDP kesilenlerin bu sigortalılığı 29/2/2016 itibarıyla (14) terk koduyla sonlandırılmıştır.
Sınavda dikkat
- 5510 sonrası sigortalıda (4/a)/(4/c) çalışması yaşlılık aylığını keser; (4/b)'de kesme isteğe bağlıdır.
- (4/b) emeklilerinden SGDP 29/2/2016'dan itibaren yoktur.
- Vazife malulünden SGDP ve ayrıca GSS primi alınmaz.
Bu konudan soru çöz
Bu konuda 30 soru var. Çözdüklerin netine işlenir, yanlışların akıllı tekrar kutusuna girer.